Tư sản dân quyền cách mạng là một khái niệm lịch sử quan trọng xuất hiện vào cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX, đặc biệt trong bối cảnh các nước phương Đông chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa thực dân phương Tây. Đây là cuộc cách mạng nhằm xóa bỏ chế độ quân chủ chuyên chế, lập ra thể chế chính phủ do nhân dân làm chủ, mở đường cho chế độ dân chủ đại nghị và các quyền tự do cơ bản như quyền bình đẳng, quyền tư hữu, quyền tham gia quản lý nhà nước. Động lực chính của tư sản dân quyền cách mạng là giai cấp tư sản mới với ý thức chính trị đang lên, cùng sự kết hợp của các tầng lớp trí thức, tiểu tư sản và bộ phận công nhân tiên tiến. Sự phát triển của sản xuất tư bản chủ nghĩa và những biến chuyển về kinh tế - xã hội đã tạo sức ép lớn lên nền quân chủ phong kiến lạc hậu, thúc đẩy yêu cầu đổi thay mạnh mẽ.

Ở Việt Nam, dưới ách thống trị của thực dân Pháp và triều đình phong kiến bảo thủ, phong trào tư sản dân quyền cách mạng mang ý nghĩa đặc biệt. Các sĩ phu yêu nước như Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh đã khởi xướng nhiều hoạt động nhằm cổ vũ tinh thần dân quyền, đề xuất mô hình xã hội mới dựa trên các giá trị như dân chủ, pháp quyền, tự do dân tộc. Tuy nhiều hoạt động ban đầu còn mang tính cải lương, ôn hòa hoặc chịu ảnh hưởng của xu hướng lập hiến tư sản ở phương Tây, nhưng đây là bước chuyển rất quan trọng khi tư duy dân chủ lần đầu tiếp cận đời sống chính trị Việt Nam. Nhờ đó, nhận thức của nhân dân về quyền con người, quyền tự quyết quốc gia dần được nâng cao, góp phần đặt nền móng cho những cuộc cách mạng triệt để hơn sau này, như Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Dù không đạt được mục tiêu cuối cùng do hạn chế về lực lượng và hoàn cảnh quốc tế, tư sản dân quyền cách mạng vẫn có vai trò to lớn trong lịch sử giải phóng dân tộc Việt Nam. Nó giúp phá vỡ dần mô hình nhà nước phong kiến thụ động, khơi nguồn ý chí đấu tranh tự chủ và hình thành nền tảng lý luận về quyền con người, về dân chủ trong xã hội. Tư tưởng và kinh nghiệm từ phong trào này đã tạo ảnh hưởng sâu sắc tới các hoạt động cách mạng sau năm 1930, góp phần định hướng và bổ sung lý luận cho đường lối của Đảng Cộng sản Đông Dương, qua đó từng bước đưa Việt Nam tiếp cận nền độc lập, tự do và chủ nghĩa xã hội theo các giá trị tiến bộ của thời đại.