Tổ tiên của loài chó hiện đại là một loài động vật hoang dã mang tên chó sói xám (Canis lupus), xuất hiện cách đây hàng chục nghìn năm. Quá trình tiến hóa và thuần hóa diễn ra khi con người cổ đại bắt đầu thu hút và nuôi dưỡng những cá thể sói sống gần khu dân cư. Những con sói này có lợi thế là biết tìm kiếm thức ăn bên cạnh sự an toàn do sống gần con người. Theo thời gian, các đặc điểm thân thiện dần tích lũy do chọn lọc tự nhiên và can thiệp của con người, tạo nên một loài động vật mới có tên khoa học là Canis lupus familiaris – tức loài chó nhà.

Việc chó được thuần hóa là một bước ngoặt trong lịch sử phát triển của loài người và động vật. Nghiên cứu di truyền học cho thấy chó đã bắt đầu tách biệt với tổ tiên là chó sói xám từ 15.000 đến 40.000 năm trước, tùy theo vùng địa lý và điều kiện môi trường. Ban đầu, chó thuần hóa được dùng để hỗ trợ săn bắt, bảo vệ tài sản và trở thành bạn đồng hành trung thành của con người. Theo thời gian, chính sự đa dạng về chức năng và vai trò đã khiến chó phát triển thành hàng trăm giống khác nhau như ngày nay, mỗi giống mang những đặc điểm ngoại hình và tính cách tùy vào mục đích sử dụng và vùng miền sinh sống.

Nhìn lại lịch sử tiến hóa của loài chó, có thể thấy mối quan hệ giữa chó và người vô cùng đặc biệt. Sự hợp tác này vừa mang lại lợi ích cho cả hai phía vừa giúp định hình nên cách sống của xã hội loài người qua các thời kỳ. Mặc dù tổ tiên là chó sói xám có bản tính hoang dã, song qua quá trình thích ứng và giao tiếp lâu dài, chó đã trở thành một thành viên không thể thiếu trong đời sống con người hiện đại, từ việc giữ gìn nhà cửa, chăn nuôi cho tới làm bạn tâm giao với con người. Qua hàng chục nghìn năm tiến hóa, dấu ấn của tổ tiên vẫn còn hiện hữu trong những đặc điểm di truyền và tập tính cơ bản của loài chó ngày nay.