Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là kết quả tất yếu của quá trình vận động cách mạng dân tộc trong bối cảnh xã hội Việt Nam đầu thế kỷ XX. Từ cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX, dưới ách thống trị của thực dân Pháp, nhân dân Việt Nam phải gánh chịu muôn vàn đau thương, mất mát, đời sống cực khổ và quyền tự do bị tước đoạt hoàn toàn. Trước bối cảnh đó, nhiều tổ chức yêu nước đã được thành lập với mong muốn tìm con đường cứu nước và phương thức giải phóng dân tộc. Tuy nhiên, hầu hết các cuộc đấu tranh đều thất bại do thiếu đường lối lãnh đạo đúng đắn và tổ chức chặt chẽ. Sự xuất hiện của chủ nghĩa Mác-Lênin cùng với vai trò tiên phong của Nguyễn Ái Quốc đã góp phần quan trọng trong việc truyền bá tư tưởng cách mạng vô sản vào phong trào công nhân và nhân dân Việt Nam.

Nhận thấy sự cần thiết phải có một tổ chức lãnh đạo thống nhất, những chiến sĩ cách mạng tiên tiến, đứng đầu là Nguyễn Ái Quốc, đã xúc tiến việc thành lập Đảng Cộng sản. Qua quá trình tập hợp và thống nhất các tổ chức cộng sản tiền thân gồm Đông Dương Cộng sản Đảng, An Nam Cộng sản Đảng và Đông Dương Cộng sản Liên đoàn, Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản được triệu tập tại Hồng Kông dưới sự chủ trì của Nguyễn Ái Quốc từ ngày 3 đến ngày 7 tháng 2 năm 1930. Tại đây, Đảng Cộng sản Việt Nam chính thức được thành lập, đánh dấu một mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Sự kiện này khẳng định giai cấp công nhân Việt Nam đã trưởng thành và đủ khả năng lãnh đạo cách mạng, đồng thời mở ra một thời kỳ mới cho cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do và phát triển đất nước.

Từ khi ra đời, Đảng Cộng sản Việt Nam đã chứng minh vai trò lãnh đạo của mình qua nhiều bước ngoặt lịch sử trọng đại. Dưới sự dẫn dắt của Đảng, phong trào cách mạng Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ, liên kết các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là giai cấp công nhân và nông dân, tạo thành sức mạnh tổng hợp đánh bại kẻ thù xâm lược, giành lại độc lập dân tộc và xây dựng nền hòa bình, hạnh phúc cho nhân dân. Không chỉ đóng vai trò quan trọng trong lịch sử chống ngoại xâm, Đảng cũng đã thể hiện bản lĩnh trong công cuộc xây dựng, hội nhập và phát triển đất nước, khẳng định vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Việc Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là bước ngoặt lớn, đặt nền móng vững chắc cho công cuộc giải phóng dân tộc và xây dựng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.