Chủ tịch Viện Hàn lâm thường là người giữ vai trò quan trọng trong việc điều phối các hoạt động nghiên cứu và phát triển khoa học, nghệ thuật tại Việt Nam hoặc ở một quốc gia khác. Với kinh nghiệm dày dạn về quản lý cũng như chuyên môn sâu trong lĩnh vực khoa học, người chủ tịch đóng vai trò thúc đẩy sự đổi mới, tiên phong định hướng chiến lược và xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp cho các nhà nghiên cứu. Ngoài việc đại diện Viện trong các hoạt động đối ngoại, chủ tịch còn chú trọng thiết lập các mạng lưới hợp tác quốc tế nhằm nâng cao vị thế của Viện trên trường quốc tế, đồng thời phát huy tối đa năng lực sáng tạo của cán bộ thuộc Viện.

Để hoàn thành sứ mệnh này, chủ tịch Viện Hàn lâm phải đối mặt với nhiều thách thức như tối ưu hóa nguồn lực, bảo đảm sự công bằng trong nghiên cứu, và liên kết hiệu quả giữa các phòng ban chuyên môn. Người lãnh đạo cần am hiểu sâu sắc các quy định pháp lý, các yêu cầu về quản lý hành chính cũng như các tiêu chuẩn học thuật hiện đại. Việc đưa ra chiến lược phát triển dài hạn và phù hợp với xu hướng toàn cầu hóa cũng là yếu tố then chốt để Viện Hàn lâm có thể tiếp tục phát triển bền vững. Chủ tịch không chỉ là biểu tượng cho trí tuệ mà còn là nhịp cầu giữa các thế hệ nhà khoa học, truyền cảm hứng và tinh thần cống hiến cho cộng đồng khoa học Việt Nam.

Bên cạnh đó, trách nhiệm của chủ tịch còn hướng tới việc bảo vệ quyền lợi của các thành viên trong Viện, tạo điều kiện cho các nhà nghiên cứu trẻ được học hỏi, nâng cao trình độ và phát triển sự nghiệp. Các chương trình hỗ trợ nghiên cứu, khuyến khích sáng kiến mới và tổ chức các hội thảo chuyên đề thường xuyên sẽ giúp duy trì sự sáng tạo cũng như thúc đẩy trao đổi học thuật giữa các chuyên gia trong và ngoài nước. Nhờ tài năng lãnh đạo và tầm nhìn chiến lược của chủ tịch, Viện Hàn lâm luôn giữ vững vai trò đầu tàu trong sự nghiệp khoa học, đóng góp đáng kể vào sự phát triển tri thức và tiến bộ của xã hội.