Pháp lệnh hợp nhất là một hình thức pháp lý đặc biệt trong hệ thống pháp luật Việt Nam, nhằm hợp nhất các văn bản quy phạm pháp luật cùng nội dung hoặc cùng lĩnh vực để dễ dàng tra cứu, áp dụng và quản lý. Việc ban hành pháp lệnh hợp nhất có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh hệ thống pháp luật ngày càng phát triển với số lượng lớn các văn bản, tránh tình trạng trùng lặp, mâu thuẫn giữa các quy định pháp luật. Pháp lệnh hợp nhất không chỉ giúp nâng cao hiệu quả thực thi của các cơ quan nhà nước mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho cá nhân, tổ chức trong quá trình tìm hiểu và tuân thủ pháp luật.

Quá trình xây dựng và ban hành pháp lệnh hợp nhất thường được thực hiện bởi các cơ quan có thẩm quyền như ủy ban thường vụ Quốc hội, dựa trên nguyên tắc đảm bảo tính thống nhất, hợp lý và phù hợp với thực tiễn. Các quy định được hợp nhất sẽ loại bỏ những điểm không còn phù hợp, thay thế các điều khoản chồng chéo, bổ sung những nội dung cần thiết và đảm bảo sự tương thích với các bộ luật hiện hành. Bằng cách này, pháp lệnh hợp nhất hỗ trợ các nhà làm luật trong việc đơn giản hóa văn bản, đồng thời góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân cũng như tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước.