Lễ hội nàng Han là một trong những lễ hội truyền thống tiêu biểu của người Thái ở vùng Tây Bắc Việt Nam, đặc biệt phổ biến ở huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La. Lễ hội được tổ chức thường niên nhằm tưởng nhớ nữ tướng Nàng Han – người có công lớn trong việc lãnh đạo nhân dân chống giặc ngoại xâm, bảo vệ bản làng và mang lại cuộc sống ấm no, yên bình cho vùng đất này. Theo truyền thuyết dân gian, Nàng Han không chỉ xinh đẹp mà còn rất dũng cảm, mưu trí, được đồng bào yêu quý và kính trọng. Chính vì vậy, ngày tưởng nhớ Nàng Han đã trở thành dịp để người dân bày tỏ lòng biết ơn, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, góp phần giữ gìn giá trị văn hóa truyền thống của cộng đồng cư dân nơi đây.

Không chỉ mang ý nghĩa về mặt tâm linh, lễ hội Nàng Han còn là dịp để đồng bào các dân tộc trong vùng giao lưu, gắn kết tình đoàn kết cộng đồng cũng như bảo tồn các phong tục, tập quán lâu đời. Lễ hội thường kéo dài trong nhiều ngày với hai phần: phần lễ và phần hội. Phần lễ diễn ra trang nghiêm với các nghi thức cúng tế, bày tỏ lòng thành kính đối với Nàng Han, cầu mong cho mùa màng bội thu, mưa thuận gió hòa, mọi nhà an lành. Phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật, trò chơi dân gian đặc sắc như múa xòe, ném còn, thi kéo co, bắn nỏ…thu hút đông đảo người dân, du khách tham gia, tạo không khí vui tươi rộn ràng.

Có thể nói, lễ hội Nàng Han không chỉ là sự kiện văn hóa tâm linh quan trọng mà còn là dịp quảng bá hình ảnh, nét đẹp truyền thống của đồng bào Thái đến bạn bè trong nước và quốc tế. Qua mỗi mùa lễ hội, thế hệ trẻ càng thêm tự hào về quê hương, hun đúc tinh thần gìn giữ, phát huy di sản văn hóa dân tộc. Lễ hội không chỉ góp phần làm giàu đời sống tinh thần của người dân mà còn thúc đẩy phát triển du lịch, kinh tế của địa phương, tạo động lực cho sự phát triển bền vững của cộng đồng.