Đề thi môn Sinh học THPT Quốc gia năm 2024 tập trung đánh giá toàn diện kiến thức sinh học của học sinh trên nhiều lĩnh vực như: Di truyền học, Sinh thái học, Tiến hóa, Cơ thể sống và Công nghệ sinh học hiện đại. Đề thi bao gồm các câu hỏi trắc nghiệm khách quan có nội dung từ cơ bản đến nâng cao, đảm bảo học sinh có thể vận dụng những lý thuyết đã học vào giải quyết các vấn đề thực tiễn. Đặc biệt, đề thi còn xuất hiện một số câu hỏi liên quan đến các ứng dụng hiện đại của sinh học trong đời sống, ví dụ về công nghệ gene, vaccine, các bệnh di truyền và bảo vệ môi trường.

Một số câu hỏi tiêu biểu trong đề thi có thể yêu cầu học sinh phân tích quá trình di truyền qua các thế hệ; dự đoán khả năng xuất hiện đặc điểm hình thái ở cây trồng hoặc vật nuôi; nhận diện các mối quan hệ giữa sinh vật với môi trường sống; giải thích cơ chế hình thành tính trạng ở người. Ngoài ra, đề có phần nâng cao, học sinh phải đọc kỹ số liệu trong bảng hoặc sơ đồ, rút ra kết luận và lập luận theo nguyên tắc khoa học. Nội dung kiến thức được khai thác từ chương trình lớp 12 nhưng vẫn mở rộng kiến thức thực tiễn xã hội, giúp học sinh liên hệ thực tế và phát triển tư duy logic, sáng tạo.

Nhìn chung, cấu trúc đề thi đã giảm dần sự tập trung vào các câu hỏi chỉ kiểm tra lý thuyết thuần túy mà nhấn mạnh vào khả năng tổng hợp, xử lý thông tin mới, giải quyết vấn đề, thao tác với số liệu và ứng dụng công nghệ sinh học. Câu hỏi cuối cùng thường mang tính chất vận dụng cao, đòi hỏi học sinh phải liên hệ với thực tế để giải thích và lựa chọn giải pháp sinh học thích hợp nhất, như phân tích ảnh hưởng của các hoạt động sản xuất đến môi trường sinh thái hoặc dự báo hậu quả của biến đổi gene đối với sức khỏe cộng đồng. Các đề thi này không chỉ kiểm tra kiến thức mà còn góp phần rèn luyện tư duy khoa học và định hướng nghề nghiệp cho học sinh sau khi rời khỏi ghế nhà trường.