Ban Đối ngoại Trung ương Đảng là cơ quan tham mưu chiến lược của Ban Chấp hành Trung ương và Bộ Chính trị, Ban Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác đối ngoại của Đảng. Được thành lập nhằm thực hiện các chủ trương, đường lối đối ngoại của Đảng trong tình hình mới, Ban Đối ngoại Trung ương có vai trò then chốt trong phối hợp, chỉ đạo hoạt động đối ngoại giữa các cấp ủy Đảng, các tổ chức và cá nhân đối với đối tác quốc tế. Cơ quan này cũng chịu trách nhiệm tổ chức, quản lý các chuyến thăm và hoạt động giao lưu quốc tế của lãnh đạo cấp cao, từ đó góp phần tăng cường quan hệ hữu nghị và hợp tác đa phương cũng như song phương giữa Đảng Cộng sản Việt Nam với các Đảng chính trị, các tổ chức quốc tế và các quốc gia khác trên thế giới.

Trong quá trình phát triển, Ban Đối ngoại Trung ương đã không ngừng mở rộng mạng lưới quan hệ đối ngoại, đóng vai trò quan trọng trong việc truyền tải thông điệp, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước Việt Nam tới cộng đồng quốc tế. Việc triển khai các hoạt động đối ngoại của Ban không chỉ giúp nâng cao vị thế của đất nước trên trường quốc tế mà còn thúc đẩy học hỏi các kinh nghiệm xây dựng, phát triển Đảng và phát triển kinh tế – xã hội từ các quốc gia bạn bè. Đồng thời, Ban Đối ngoại Trung ương còn giữ vai trò điều phối, giám sát hoạt động hợp tác giữa các tỉnh, thành ủy, các tổ chức, đoàn thể thuộc hệ thống chính trị với các đối tác quốc tế, đảm bảo sự thống nhất trong chỉ đạo và thực hiện chủ trương của Đảng về hội nhập quốc tế toàn diện và sâu rộng.

Ngoài ra, Ban Đối ngoại Trung ương còn tập trung nghiên cứu, dự báo tình hình quốc tế, chủ động đề xuất các chính sách, giải pháp phù hợp với xu thế toàn cầu hóa và yêu cầu bảo vệ lợi ích quốc gia – dân tộc. Công tác đối ngoại của Ban vừa góp phần giải quyết những vấn đề chiến lược, vừa xây dựng hình ảnh, vị thế của Việt Nam ngày càng vững mạnh, uy tín trên trường quốc tế. Nhờ sự phối hợp nhuần nhuyễn giữa đối ngoại chính trị, kinh tế, văn hóa, Ban Đối ngoại Trung ương ngày càng khẳng định được vị trí quan trọng trong hệ thống chính trị Việt Nam, góp phần thực hiện hiệu quả đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển mà Đảng đã xác định.