Lăng Gia Long, còn gọi là Thiên Thọ Lăng, là nơi an nghỉ của vị vua đầu tiên triều Nguyễn - Gia Long. Nằm trên một vùng đồi núi rộng lớn thuộc huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế, lăng được xây dựng từ năm 1814 và hoàn thành năm 1820. Kiến trúc của lăng Gia Long nổi bật với cảnh quan hài hòa giữa núi rừng bạt ngàn và các công trình kiến trúc cổ xưa. Tổng thể lăng chia làm ba khu vực: khu lăng mộ của vua và hoàng hậu; khu điện thờ; khu lăng mộ của các phi tần. Mỗi khu đều có đặc điểm riêng về sự bài trí, quy mô và các chi tiết nghệ thuật điêu khắc, thể hiện sự uy nghi, khí phách của triều đại mở đầu nhà Nguyễn.

Điểm đặc biệt nhất của lăng Gia Long là sự hòa quyện tuyệt vời giữa thiên nhiên hùng vĩ và kiến trúc cổ điển. Vua Gia Long đã chọn vị trí lăng dựa trên thế đất, phong thủy với cảnh quan hữu tình: phía trước là sông nước, phía sau là núi cao, bao quanh bởi rừng thông xanh mát. Các hạng mục như điện Minh Thành, Bái Đính, Bi Đình, các cổng tam quan đều được xây dựng bằng vật liệu truyền thống, phối hợp cùng các đường nét thanh thoát, giản dị nhưng không kém phần uy nghiêm. Khi đứng trong khuôn viên lăng, du khách dễ cảm nhận được một không gian khoáng đạt, vừa trầm mặc vừa linh thiêng, xứng đáng là nơi an nghỉ của một chiến lược gia kiệt xuất, người đã thống nhất đất nước sau thời kỳ phân tranh kéo dài.

Bên cạnh giá trị lịch sử và nghệ thuật, lăng Gia Long còn là dấu tích phản ánh triết lý sống của vị vua sáng lập triều Nguyễn. Ông chọn lối kiến trúc đơn giản, tránh xa sự xa hoa phô trương nhằm thể hiện đức khiêm nhường và lòng thương dân. Qua thời gian, lăng Gia Long vẫn giữ được vẻ đẹp nguyên sơ, hoang dã, trở thành điểm dừng chân, nguồn cảm hứng cho nhiều văn nhân, nghệ sĩ khi khám phá vùng đất cố đô Huế. Đến thăm lăng, du khách không chỉ chiêm ngưỡng công trình lịch sử mà còn như được tham dự vào câu chuyện về một hành trình thống nhất đất nước và sự nghiệp dựng xây văn hóa Việt Nam thời hiện đại.