Trạng nguyên nhỏ tuổi nhất trong lịch sử nước ta là Nguyễn Hiền, người làng Dương A, huyện Nam Chân, phủ Thiên Trường (nay thuộc huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định). Năm 1247, dưới triều vua Trần Thái Tông, Nguyễn Hiền tham gia kỳ thi và đỗ Trạng nguyên khi mới 13 tuổi. Vốn sinh ra trong một gia đình nghèo khó, cha mất từ khi còn rất nhỏ, Nguyễn Hiền được mẹ tần tảo nuôi ăn học. Tuy tuổi đời còn ít nhưng ông lại nổi bật với tư duy sắc bén, trí tuệ xuất chúng và niềm say mê học hỏi. Giai thoại kể rằng, Nguyễn Hiền thường dùng nhện để nối các tờ giấy rách lại với nhau làm sách luyện thi, sự kiên trì và quyết tâm đã giúp ông vượt qua mọi trở ngại.

Sau khi đỗ đạt, Nguyễn Hiền được triều đình trọng dụng, giữ chức Thượng thư bộ Công. Tuy nhiên, tuổi thọ của ông khá ngắn, qua đời khi mới ngoài hai mươi tuổi. Dù vậy, dấu ấn của Nguyễn Hiền vẫn sống mãi trong lòng dân tộc Việt Nam như một tấm gương nhỏ tuổi tài cao, nỗ lực bền bỉ vươn lên trong khó khăn. Câu chuyện về Nguyễn Hiền đã truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ sau noi theo, khẳng định tinh thần hiếu học và nghị lực vượt khó của con người Việt Nam. Đến ngày nay, tên tuổi của vị trạng nguyên nhỏ tuổi nhất nước ta vẫn được lưu truyền rộng rãi, đi vào sử sách và văn hóa dân gian như một hình mẫu tiêu biểu cho lòng quyết tâm và trí tuệ Việt.