Hiệp định Geneva năm 1954 là một văn kiện quốc tế quan trọng, đánh dấu bước ngoặt lớn trong lịch sử của bán đảo Đông Dương. Sau nhiều năm chiến tranh ác liệt giữa Pháp và các lực lượng yêu nước tại Việt Nam, Lào, Campuchia, Hội nghị Geneva đã được triệu tập nhằm tìm kiếm giải pháp hòa bình cho khu vực. Kết quả đàm phán là sự ra đời của Hiệp định Geneva vào ngày 21 tháng 7 năm 1954, với nội dung chủ yếu là chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Đông Dương, cũng như quy định việc rút quân Pháp khỏi khu vực, thừa nhận chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia Đông Dương. Đặc biệt, tại Việt Nam, hiệp định đã tạm thời chia cắt đất nước thành hai miền lấy vĩ tuyến 17 làm giới tuyến quân sự, đồng thời cam kết sẽ tổ chức bầu cử tự do để thống nhất đất nước trong vòng hai năm.

Tuy nhiên, việc thực thi các điều khoản của Hiệp định Geneva gặp không ít khó khăn do những khác biệt trong quan điểm giữa các bên liên quan, đặc biệt là Mỹ và chính quyền Sài Gòn không ký tên vào hiệp định và không công nhận một số nội dung quan trọng. Trong khi các lực lượng kháng chiến Việt Nam coi đây là thắng lợi ngoại giao lớn, tạo điều kiện cho nhân dân miền Bắc kiến thiết đất nước và củng cố lực lượng, thì ở miền Nam, tình hình chính trị trở nên phức tạp với sự can thiệp ngày càng sâu sắc của Hoa Kỳ. Ngoài ra, cuộc tổng tuyển cử toàn quốc theo Hiệp định Geneva đã không thể diễn ra như kế hoạch, gây nên tình trạng chia cắt lâu dài của đất nước, đặt nền móng cho cuộc đấu tranh cách mạng của nhân dân miền Nam sau này.

Dẫu còn tồn tại nhiều hạn chế và chưa giải quyết triệt để vấn đề thống nhất quốc gia, nhưng có thể khẳng định rằng, Hiệp định Geneva 1954 đã mang lại ý nghĩa lịch sử to lớn đối với phong trào giải phóng dân tộc không chỉ ở Việt Nam mà còn lan tỏa đến các nước thuộc địa khác trên thế giới. Sự thành công của hiệp định là bằng chứng thuyết phục rằng đường lối đấu tranh kiên trì, sáng tạo cùng với vận động ngoại giao rộng rãi có khả năng kết thúc chiến tranh và giành độc lập dân tộc bằng những phương thức hòa bình. Hiệp định Geneva đã tiếp thêm sức mạnh và niềm tin cho các dân tộc bị áp bức, thúc đẩy quá trình tan rã của hệ thống thuộc địa trên phạm vi toàn cầu trong nửa sau thế kỷ XX.