Thảm họa hạt nhân Fukushima xảy ra vào ngày 11 tháng 3 năm 2011, là hậu quả của một trận động đất mạnh 9,0 độ Richter kèm theo sóng thần tại vùng Tōhoku, Nhật Bản. Nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi, nằm ven biển, bị ảnh hưởng trực tiếp bởi trận động đất và sau đó là làn sóng thần cao tới vài mét tràn vào lục địa. Hệ thống làm mát tại các lò phản ứng bị hư hỏng, dẫn tới quá nhiệt và rò rỉ phóng xạ. Đây là thảm họa hạt nhân nghiêm trọng nhất kể từ sau vụ nổ nhà máy điện Chernobyl năm 1986, gây tổn thất lớn cho khu vực và ảnh hưởng đến hàng chục ngàn người dân địa phương.

Hậu quả của thảm họa không chỉ giới hạn ở những thiệt hại vật chất, mà còn tác động sâu rộng tới môi trường và sức khỏe cộng đồng. Một lượng lớn nước nhiễm xạ được giải phóng ra biển, trong khi bức xạ lan rộng khiến nhiều vùng cư dân phải sơ tán khẩn cấp. Nhiều nghiên cứu về ảnh hưởng lâu dài đã được triển khai, đề cập đến nguy cơ mắc các bệnh liên quan tới phóng xạ, đặc biệt là ung thư. Cuộc sống của người dân tại các khu vực lân cận bị đảo lộn, với nhiều gia đình buộc phải di dời vĩnh viễn khỏi nơi sinh sống. Ngoài ra, lòng tin của công chúng đối với năng lượng hạt nhân bị lung lay mạnh mẽ, buộc Nhật Bản phải đánh giá lại chiến lược phát triển lĩnh vực này trong tương lai.

Sự cố Fukushima cũng trở thành hồi chuông cảnh tỉnh về an toàn hạt nhân trên phạm vi toàn cầu. Nhiều quốc gia đã rà soát lại các quy trình quản lý, nâng cấp hệ thống bảo vệ cho các nhà máy điện hạt nhân trước thiên tai và tình huống khẩn cấp. Sự phối hợp quốc tế trong hỗ trợ kỹ thuật, giám sát phóng xạ và cung cấp thông tin minh bạch được đẩy mạnh nhằm giảm thiểu rủi ro cho nhân loại. Dù đã hơn một thập kỷ trôi qua, quá trình xử lý hậu quả và tái thiết vẫn đang tiếp diễn, phản ánh những khó khăn phức tạp mà một thảm họa hạt nhân có thể gây ra đối với con người, môi trường và nền kinh tế quốc gia.