Thần thoại là hệ thống các câu chuyện huyền thoại, phản ánh niềm tin và trí tưởng tượng của con người về thế giới và nguồn gốc của vạn vật. Việc phân loại thần thoại chủ yếu dựa vào chủ đề, chức năng cũng như đặc điểm đặc trưng của từng câu chuyện trong từng nền văn hóa. Một cách phổ biến là dựa trên nội dung cốt lõi: thần thoại sáng tạo, thần thoại về các vị thần, thần thoại anh hùng, và thần thoại giải thích hiện tượng tự nhiên. Thần thoại sáng tạo kể về sự ra đời của thế giới, con người hay các vị thần, như thần thoại Hy Lạp với câu chuyện hỗn mang và sự xuất hiện của Gaia, hoặc thần thoại Việt Nam với truyện Lạc Long Quân – Âu Cơ khai sinh người Việt.

Bên cạnh đó, thần thoại về các vị thần tập trung miêu tả đời sống, quyền năng và mối quan hệ giữa các vị thần linh, như thần thoại Bắc Âu với Odin, Thor, Loki cùng các thiên giới Asgard. Loại thần thoại này thường giải thích trật tự vũ trụ, các quy luật thiên nhiên và đạo đức thông qua hành động của các vị thần. Ngoài ra, thần thoại anh hùng lại chú trọng đến những nhân vật siêu phàm, nêu cao tinh thần đấu tranh, lòng dũng cảm và trí tuệ. Đó là những câu chuyện được lưu truyền về Hêracles ở Hy Lạp, hay Sơn Tinh – Thủy Tinh ở Việt Nam, giúp truyền cảm hứng cho cộng đồng và kết nối giá trị truyền thống.

Cuối cùng, một số thần thoại khác lại có chức năng giải thích những hiện tượng tự nhiên, cung cấp thế giới quan cho con người thời cổ đại. Ví dụ như thần thoại Ai Cập lý giải vòng tuần hoàn sinh tử thông qua tích thần Osiris bị Seth sát hại rồi tái sinh, hoặc những truyện thần thoại dân gian Việt Nam giải thích xuất xứ các ngọn núi, dòng sông, hiện tượng thời tiết. Nhờ đó, thần thoại không chỉ thư giãn và giáo dục mà còn phản ánh chiều sâu văn hóa, tín ngưỡng và lịch sử phát triển của mỗi cộng đồng, tạo nên sự đa dạng và vốn di sản quý báu cho nhân loại.