Cuộc chiến Điện Biên Phủ trên không, còn được gọi là Chiến dịch 12 ngày đêm cuối năm 1972, là một trong những sự kiện quan trọng và quyết định của lịch sử hiện đại Việt Nam. Diễn ra từ ngày 18 đến 29 tháng 12 năm 1972, chiến dịch này đã chứng kiến cuộc đối đầu ác liệt giữa lực lượng phòng không không quân Việt Nam với không quân chiến lược Mỹ, đặc biệt là các B-52 hùng mạnh mà Mỹ sử dụng với mục đích “đưa miền Bắc về thời kỳ đồ đá”. Trong suốt 12 ngày đêm ấy, Hà Nội, Hải Phòng cùng nhiều thành phố phía Bắc đã phải hứng chịu hàng nghìn tấn bom đạn, nhằm tạo áp lực lên bàn đàm phán tại Paris, buộc Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phải nhượng bộ.

Tuy nhiên, với ý chí kiên cường, tinh thần chiến đấu quả cảm và sự sáng tạo trong tác chiến của quân dân miền Bắc, đặc biệt là lực lượng tên lửa phòng không, nhiều máy bay Mỹ, trong đó có 34 chiếc B-52, đã bị bắn rơi – một tổn thất chưa từng có đối với không quân Hoa Kỳ. Thắng lợi này không chỉ thể hiện sự lớn mạnh vượt bậc của lực lượng phòng không Việt Nam mà còn khiến nước Mỹ phải nhận ra rằng sức mạnh quân sự hiện đại không dễ dàng áp đặt ý chí lên một dân tộc có lòng yêu nước và quyết tâm sắt đá. Sự kiện này còn là minh chứng sinh động cho lòng tin vào chiến thắng của chiến tranh nhân dân, kết hợp giữa chiến lược quân sự đúng đắn và sự hỗ trợ, đồng lòng của nhân dân cả nước.

Kết cục thắng lợi của cuộc chiến Điện Biên Phủ trên không đã tạo ra bước ngoặt quan trọng, thúc đẩy Hoa Kỳ phải ngồi trở lại bàn đàm phán, dẫn đến việc ký kết Hiệp định Paris tháng 1 năm 1973, chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam. Niềm tin và sức mạnh đoàn kết của nhân dân Việt Nam trong những ngày “hà nội đỏ lửa” ấy đã đi vào lịch sử như một biểu tượng chiến thắng của tinh thần bất khuất trước một đối thủ hùng mạnh nhất thế giới. Đến hôm nay, chiến thắng Điện Biên Phủ trên không vẫn là bản anh hùng ca bất diệt về khát vọng hòa bình, độc lập của dân tộc Việt Nam.