Nguyễn Trãi là một trong những nhà thơ lớn của nền văn học trung đại Việt Nam, nổi bật với hồn thơ trữ tình sâu sắc. Thơ ông không chỉ dừng lại ở giá trị lịch sử hay tư tưởng chính trị mà còn khắc họa rõ nét tâm hồn tinh tế, đa cảm cùng những rung động sâu lắng trước thiên nhiên, cuộc sống và con người. Qua mỗi bài thơ, người đọc dễ dàng nhận thấy sự hòa quyện giữa tấm lòng yêu nước thiết tha và nỗi niềm riêng tư chất chứa. Bằng ngôn ngữ giản dị mà sâu sắc, Nguyễn Trãi đã mở ra trước mắt người đọc những bức tranh thiên nhiên sinh động, tràn đầy sức sống nhưng đồng thời cũng gửi gắm nỗi cô đơn, trăn trở của một trí thức lớn trong thời đại đầy biến động.

Dấu ấn trữ tình trong thơ Nguyễn Trãi thể hiện rõ rệt nhất ở những bài thơ Nôm như "Cảnh ngày hè", "Bảo kính cảnh giới"... Ở đó, Nguyễn Trãi không chỉ ngợi ca vẻ đẹp bình dị của thiên nhiên quê hương mà còn gửi gắm nỗi nhớ nhà, hoài vọng về cuộc sống thanh bình lý tưởng mà bản thân ông hằng khao khát. Khi miêu tả hình ảnh "rộn tiếng ve ngân", "lầu tịch dương bóng xế", nhà thơ bộc lộ tâm hồn nhạy cảm trước sự đổi thay của đất trời, sự thăng trầm của nhân thế. Nỗi niềm sâu kín ấy kết tinh thành dòng cảm xúc trong trẻo, dung dị nhưng lay động lòng người, làm cho thơ ông vượt qua mọi giới hạn của thời đại để hướng tới giá trị nhân văn trường tồn.

Không chỉ là thi sĩ tài hoa, Nguyễn Trãi còn là con người trọn vẹn tình thương, nghĩa hiệp. Những vần thơ trữ tình của ông thấm đẫm tư tưởng nhân văn, đề cao đạo lý làm người, lòng thương dân và khát vọng về một xã hội công bằng, hạnh phúc. Tinh thần ấy thể hiện qua từng câu chữ đầy tha thiết, tinh tế: "Thương ở đâu hơn thương hại chúng sinh". Với Nguyễn Trãi, trữ tình không phải chỉ là những cảm xúc cá nhân mà đã trở thành biểu tượng cho tình yêu lớn lao đối với con người, đất nước. Chính vì vậy, thơ Nguyễn Trãi luôn có sức sống bền bỉ, để lại dấu ấn sâu sắc trong lòng biết bao thế hệ độc giả và xứng đáng là nhà thơ trữ tình sâu sắc bậc nhất của nền văn học dân tộc.