Vladimir Ilyich Lenin sinh ngày 22 tháng 4 năm 1870 tại thị trấn Simbirsk thuộc Đế quốc Nga, nay là thành phố Ulyanovsk ở Liên bang Nga. Ông lớn lên trong một gia đình trí thức, cha là hiệu trưởng và mẹ là giáo viên. Những trải nghiệm ở quê hương thời niên thiếu đã ảnh hưởng sâu sắc đến quan điểm chính trị cũng như tình cảm cách mạng của Lenin sau này. Gia đình của ông chịu nhiều biến cố sau khi anh trai bị tử hình vì tham gia vào các hoạt động chống lại chế độ Nga hoàng, điều này có tác động mạnh mẽ thúc đẩy ông đi theo con đường đấu tranh cách mạng.

Từ năm 1887, sau khi tốt nghiệp trung học, Lenin theo học trường đại học Kazan nhưng sớm bị đuổi vì tham gia vào các hoạt động biểu tình sinh viên. Tận dụng thời gian này, ông tự học để thi lấy bằng luật sư và bắt đầu tiếp xúc với những tác phẩm của Karl Marx, Friedrich Engels. Quá trình tự học và trải nghiệm xã hội giúp ông xây dựng nền tảng lý luận và phương pháp tổ chức cách mạng sau này. Bước ngoặt trong tư tưởng của Lenin chính là niềm tin mãnh liệt vào chủ nghĩa Marx và sự kết hợp sáng tạo giữa lý luận Marx với thực tiễn nước Nga đầu thế kỷ XX, từ đó phát triển thành chủ nghĩa Lenin.

Ngày sinh của Lenin sau này trở thành ngày lễ lớn không chỉ ở Liên Xô mà còn ở nhiều quốc gia theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Di sản của ông không chỉ dừng lại ở cuộc Cách mạng Tháng Mười thành công năm 1917 mà còn để lại dấu ấn sâu đậm về lý luận và thực tiễn cách mạng trên toàn thế giới. Hình ảnh đồng chí Lenin với tinh thần tận tụy, kiên định và đổi mới vẫn là nguồn cảm hứng cho nhiều thế hệ người yêu chuộng độc lập, bình đẳng và công lý xã hội.