Tranh kiếng Nam Bộ là một loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc xuất hiện phổ biến ở miền Nam Việt Nam từ cuối thế kỷ XIX đến những thập niên đầu thế kỷ XX. Được làm trên mặt kính trong, tranh kiếng thường thể hiện những chủ đề đa dạng như phong cảnh hữu tình, điển tích lịch sử, nhân vật thần thoại hoặc các hình tượng mang ý nghĩa cát tường. Kỹ thuật vẽ tranh kiếng khá độc đáo: người nghệ nhân dùng màu vẽ ở mặt sau của tấm kính để bức tranh hiển thị rõ nét, trong trẻo khi nhìn từ phía trước. Các mảng màu tươi sáng, đường nét giản dị nhưng hài hòa đã giúp tranh kiếng tạo được sức hấp dẫn rất riêng, trở thành một phần không thể thiếu trong sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của nhiều gia đình vùng Nam Bộ.

Tranh kiếng Nam Bộ không chỉ đơn thuần là tác phẩm trang trí mà còn ẩn chứa nhiều giá trị tinh thần và thông điệp sâu sắc. Trong các lễ hội truyền thống, dịp lễ tết hay đám giỗ ông bà, bàn thờ tổ tiên thường được trang trí bằng những bức tranh kiếng mang chủ đề về Phật, Thánh, các vị thần linh hoặc dòng họ. Hình ảnh này không chỉ thể hiện lòng thành kính đối với bề trên mà còn phản ánh quan niệm về hạnh phúc, an lành, sung túc trong tư tưởng của người dân Nam Bộ. Mỗi bức tranh là sự kết nối giữa nghệ thuật và tâm linh, giữa quá khứ và hiện tại, nhắc nhớ về nguồn cội cũng như vun bồi giá trị truyền thống cho các thế hệ sau.

Trải qua thời gian, tranh kiếng Nam Bộ đối diện với nhiều thách thức do quá trình đô thị hóa, sự thay đổi trong thị hiếu thẩm mỹ và vật liệu hiện đại. Tuy nhiên, vẫn còn không ít nghệ nhân say mê gìn giữ và phục hồi nghệ thuật này, đồng thời đưa tranh kiếng vào các không gian mới như nhà hàng, bảo tàng, homestay hay triển lãm nghệ thuật đương đại, góp phần làm sống lại hồn dân tộc miền sông nước. Việc bảo tồn và phát huy giá trị của tranh kiếng Nam Bộ hiện vừa là thử thách vừa là cơ hội để nhấn mạnh bản sắc văn hóa đa dạng, phong phú của khu vực đất phương Nam trong dòng chảy chung của nghệ thuật Việt Nam.