Thẻ vàng IUU là biện pháp cảnh báo do Ủy ban châu Âu (EC) áp dụng đối với các quốc gia chưa kiểm soát tốt tình trạng khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU - Illegal, Unreported and Unregulated fishing). Khi nhận thẻ vàng, quốc gia đó bị cảnh báo về nguy cơ không đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời phải thực hiện các giải pháp cải thiện pháp luật, quản lý và giám sát hoạt động đánh bắt thủy sản. Việc này nhằm bảo vệ nguồn lợi thủy sản biển, đảm bảo tính bền vững của ngành cũng như lợi ích thương mại khi xuất khẩu các sản phẩm thủy sản sang thị trường khó tính như Liên minh châu Âu.

Khi một quốc gia bị rút thẻ vàng IUU, các mặt hàng thủy sản xuất khẩu vào EU sẽ chịu kiểm tra gắt gao hơn, gia tăng chi phí và kéo dài thời gian thông quan. Điều này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp chế biến xuất khẩu mà còn tác động tiêu cực đến chuỗi giá trị thủy sản và kế sinh nhai của ngư dân. Ngoài ra, hình ảnh ngành thủy sản bị tác động, gây khó khăn khi mở rộng sang các thị trường tiềm năng khác. Nếu các vấn đề không khắc phục, nguy cơ chuyển sang thẻ đỏ sẽ khiến nước đó bị cấm hoàn toàn xuất khẩu thủy sản vào thị trường EU.

Việc gỡ thẻ vàng đòi hỏi cam kết mạnh mẽ và sự phối hợp đồng bộ giữa chính phủ, các doanh nghiệp và cộng đồng ngư dân trong việc áp dụng các biện pháp như quản lý tàu cá, giám sát hành trình, kiểm tra nguồn gốc thủy sản và thực hiện quy định báo cáo chính xác sản lượng khai thác. Ngoài ra, việc nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của đánh bắt hợp pháp và phát triển khai thác bền vững là yếu tố then chốt giúp cải thiện hình ảnh quốc gia trên trường quốc tế, thúc đẩy phát triển kinh tế biển lâu dài và ổn định.