Cuộc khởi nghĩa Hương Khê là một trong những phong trào vũ trang tiêu biểu nhất trong phong trào Cần Vương chống thực dân Pháp cuối thế kỷ XIX ở Việt Nam. Được khởi xướng và lãnh đạo bởi các vị thủ lĩnh tài ba như Phan Đình Phùng và Cao Thắng, khởi nghĩa diễn ra từ năm 1885 đến năm 1896, chủ yếu trên địa bàn các tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình, Nghệ An, Thanh Hóa. Đây là cuộc khởi nghĩa có quy mô lớn, với sự tham gia của đông đảo nhân dân và kéo dài hơn một thập kỷ, để lại nhiều dấu ấn về tinh thần yêu nước và ý chí đấu tranh bất khuất của người dân miền Trung.

Khởi nghĩa Hương Khê bắt đầu trong hoàn cảnh đất nước lâm nguy trước họa ngoại xâm, khi triều đình nhà Nguyễn đầu hàng thực dân Pháp, phong trào Cần Vương bùng nổ khắp nơi nhằm kêu gọi nhân dân đứng dậy cứu vua, cứu nước. Dưới sự lãnh đạo của Phan Đình Phùng và Cao Thắng, nghĩa quân Hương Khê đã tổ chức nhiều trận đánh quyết liệt, tận dụng địa hình đồi núi hiểm trở, phát triển kỹ thuật sản xuất vũ khí như súng trường kiểu mới, xây dựng căn cứ chống càn theo kiểu "vườn không nhà trống". Không chỉ tạo dựng được thế lực mạnh mẽ, nghĩa quân còn tích cực phát triển quan hệ rộng rãi với các phong trào kháng chiến ở vùng phụ cận, góp phần lan tỏa ngọn lửa đấu tranh ra toàn khu vực Trung Kỳ.

Tuy cuộc khởi nghĩa Hương Khê cuối cùng bị dập tắt vào năm 1896 sau sự hi sinh của nhiều thủ lĩnh chủ chốt, đặc biệt là Phan Đình Phùng, nhưng tinh thần và ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa này có sức sống rất lâu bền. Cuộc khởi nghĩa không chỉ làm lung lay mạnh mẽ chính quyền thực dân Pháp ở khu vực Bắc Trung Bộ, mà còn hun đúc truyền thống yêu nước, truyền cảm hứng cho các phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc về sau. Những gì mà nghĩa quân Hương Khê đã làm được là minh chứng cho tinh thần đoàn kết, ý chí bất khuất của nhân dân ta trong thời kỳ gian khổ, góp phần làm nên trang sử hào hùng của dân tộc Việt Nam.