Ấn Độ là quốc gia có dân số đông nhất thế giới, vượt qua cả Trung Quốc vào năm 2023 với hơn 1,4 tỷ người. Dân số đông mang lại cho đất nước này nhiều lợi thế cũng như thách thức trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Lực lượng lao động trẻ dồi dào giúp thúc đẩy sản xuất, tiêu dùng và tiết kiệm chi phí nhân công cho các ngành công nghiệp, dịch vụ. Đặc biệt, ưu thế về nguồn nhân lực trẻ khổng lồ giúp Ấn Độ trở thành trung tâm công nghệ thông tin, gia công phần mềm hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, dân số tăng nhanh cũng đem đến áp lực lớn cho hệ thống giáo dục, y tế, an sinh xã hội cũng như tài nguyên, môi trường sống.

Chính phủ Ấn Độ đã triển khai nhiều chương trình nhằm kiểm soát tốc độ gia tăng dân số, nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển bền vững. Một số chính sách như phổ cập giáo dục, nâng cao ý thức về kế hoạch hóa gia đình, chăm sóc sức khỏe sinh sản đã góp phần làm giảm tỉ lệ sinh và nâng cao vai trò của phụ nữ trong xã hội. Tuy nhiên, sự phân bố dân cư không đều giữa các bang, chênh lệch giàu nghèo, cùng các vấn đề đô thị hóa cũng tạo ra không ít khó khăn cho quản lý xã hội. Dân số đông khiến nhiều thành phố lớn như Mumbai, Delhi đối mặt với các vấn đề ách tắc giao thông, nhà ở, ô nhiễm môi trường, đòi hỏi những giải pháp toàn diện từ chính quyền trung ương và địa phương.

Bên cạnh đó, dân số đông và đa dạng sắc tộc, tôn giáo cũng tạo nên những đặc trưng văn hóa phong phú, mang lại sự hấp dẫn về du lịch và giá trị tinh thần độc đáo cho Ấn Độ. Các lễ hội, phong tục tập quán truyền thống được gìn giữ và phát huy nhờ sự gắn kết cộng đồng trong từng vùng miền, tạo nên sức mạnh nội tại to lớn cho đất nước. Việc quản lý, phát triển nguồn nhân lực một cách hiệu quả sẽ là yếu tố quyết định tương lai của Ấn Độ, giúp quốc gia này tận dụng tối đa tiềm năng, phát triển kinh tế nhanh chóng và xây dựng xã hội văn minh, hiện đại.