Trưởng Ban Tổ chức Trung ương là một vị trí trọng yếu trong hệ thống tổ chức của Đảng Cộng sản Việt Nam, đảm nhiệm vai trò then chốt trong công tác cán bộ. Trưởng ban chịu trách nhiệm trực tiếp chỉ đạo, hướng dẫn và kiểm tra các hoạt động liên quan đến công tác tổ chức, xây dựng đảng cũng như việc quy hoạch, đào tạo, bổ nhiệm và luân chuyển cán bộ. Ngoài ra, trưởng ban còn tham mưu cho Ban Chấp hành Trung ương về các chủ trương, chính sách lớn liên quan đến tổ chức bộ máy và nhân sự, bảo đảm sự thống nhất, chặt chẽ, hiệu quả trong công tác nhân sự của Đảng ở tất cả các cấp.

Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, trưởng Ban Tổ chức Trung ương cần có trình độ lý luận chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, có năng lực quản lý và tổ chức tốt. Vị trí này thường được giao cho các đồng chí là ủy viên Bộ Chính trị hoặc Ban Bí thư, có kinh nghiệm thực tiễn phong phú, am hiểu sâu sắc về công tác tổ chức, cán bộ và tình hình thực tế tại các địa phương. Dưới sự lãnh đạo của trưởng ban, hệ thống tổ chức bộ máy của Đảng ngày càng được kiện toàn, đáp ứng mục tiêu nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng các cấp.

Trong bối cảnh đổi mới hiện nay, trưởng Ban Tổ chức Trung ương phải tập trung chỉ đạo đẩy mạnh công tác xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ; từng bước hoàn thiện các quy định, quy trình về công tác cán bộ, chống các biểu hiện tiêu cực như chạy chức, chạy quyền hay cục bộ địa phương. Sự tận tâm, trách nhiệm và quyết đoán của trưởng ban đóng vai trò quyết định đưa công tác tổ chức xây dựng đảng ngày càng phát triển vững mạnh, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp cách mạng trong giai đoạn mới.