Khởi nghĩa Lam Sơn là một trong những cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc nổi bật trong lịch sử Việt Nam, diễn ra vào đầu thế kỷ XV dưới sự lãnh đạo của Lê Lợi. Đất nước rơi vào cảnh nô lệ sau khi nhà Hồ sụp đổ và quân Minh xâm lược cai trị hà khắc, bóc lột nhân dân, làm tan nát đời sống xã hội. Trước tình cảnh ấy, Lê Lợi cùng các nghĩa sĩ ưu tú như Nguyễn Trãi, Trần Nguyên Hãn, Lý Triện... đã quy tụ lực lượng tại vùng Lam Sơn, Thanh Hóa để chuẩn bị cho cuộc khởi nghĩa lớn. Ban đầu, do thực lực còn yếu, nghĩa quân chủ yếu hoạt động ở vùng rừng núi, linh hoạt tránh đối đầu trực diện với quân Minh, tập trung phát triển lực lượng, xây dựng căn cứ vững chắc.

Nhờ vào chính sách đoàn kết, quan tâm đến đời sống nhân dân và vận động lòng yêu nước, nghĩa quân Lam Sơn ngày càng được đông đảo nhân dân các vùng hưởng ứng, thường xuyên tiến hành các trận đánh nhỏ nhưng gây tổn thất lớn cho địch. Công tác binh vận lại được chú trọng, nhiều binh sỹ địch bị cảm hóa, quay về với nghĩa quân, giúp lực lượng nổi dậy ngày càng mạnh. Đặc biệt, với sự tham mưu tài tình của Nguyễn Trãi qua các tác phẩm “Bình Ngô sách”, “Quân trung từ mệnh tập”, chủ trương đánh lâu dài, lấy “chí nhân thay cường bạo” đã giúp nghĩa quân giữ vững niềm tin vào thắng lợi dù gặp khó khăn gian khổ.

Trải qua nhiều năm đấu tranh bền bỉ (1418-1427), bằng chiến thuật linh hoạt và sự đồng lòng của toàn dân, nghĩa quân Lam Sơn không chỉ bảo toàn được lực lượng mà còn liên tiếp giành những chiến thắng quyết định ở Tốt Động – Chúc Động, Chi Lăng – Xương Giang. Đỉnh cao của cuộc khởi nghĩa là trận giải phóng Đông Quan – Thăng Long, buộc quân Minh phải rút về nước, chấm dứt hơn 20 năm đô hộ tàn khốc. Khởi nghĩa Lam Sơn là biểu tượng rực rỡ của ý chí quật cường, tinh thần quyết thắng và sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, mở ra thời kỳ độc lập, tự chủ lâu dài cho đất nước dưới triều Hậu Lê.