logo báo nhân dân

Khủng long chân thú, hay còn gọi là Theropoda, là một nhóm khủng long nổi bật sở hữu cơ thể linh hoạt và chủ yếu di chuyển bằng hai chân sau. Chúng xuất hiện từ cuối kỷ Trias và tồn tại đến cuối kỷ Phấn Trắng, trải dài trong khoảng 160 triệu năm lịch sử địa chất. Theropoda bao gồm nhiều loài với kích thước, hình dáng và lối sống đa dạng, nổi tiếng nhất là loài bạo chúa Tyrannosaurus rex, Velociraptor, ngoài ra còn có các loài ăn thực vật như Therizinosaurus. Đặc trưng của khủng long chân thú là hộp sọ lớn, hàm răng sắc nhọn, bàn tay có móng vuốt khỏe mạnh, và dáng đứng thẳng giúp chúng trở thành những kẻ săn mồi hiệu quả thời cổ đại.

Sự tiến hóa của khủng long chân thú đem lại sự biến đổi sâu sắc trong hình thái và chức năng lao động của chúng. Ban đầu các theropoda nhỏ bé được cho là di chuyển nhanh nhẹn để tránh các loài ăn thịt lớn hơn. Qua thời gian, một số nhánh phát triển thành loài khủng long khổng lồ với sức mạnh vượt trội chuyên săn mồi, trong khi một số khác thích nghi thành loài ăn tạp hoặc thậm chí ăn thực vật. Những nghiên cứu hóa thạch gần đây còn hé lộ rằng nhiều loài theropoda có lông vũ bao phủ trên cơ thể, và một số nhóm theropoda nhỏ có khả năng bay – là tổ tiên trực tiếp của các loài chim hiện đại. Nhờ đó, theropoda không chỉ góp phần định hình hệ sinh thái trên cạn thời cổ đại mà còn ảnh hưởng quan trọng đến quá trình tiến hóa sinh học về sau.

Vai trò của khủng long chân thú trong hệ sinh thái tiền sử cực kỳ quan trọng. Là những kẻ săn mồi đỉnh cao, nhiều loài theropoda giữ cân bằng dân số các loài động vật ăn thực vật, duy trì sự đa dạng và động lực trong quần thể sinh vật. Đôi khi, các theropoda còn cạnh tranh lãnh thổ và thức ăn với nhau hoặc với các nhóm khủng long khác, thúc đẩy tiến hóa thích nghi giữa các loài. Dấu tích hóa thạch cho thấy, tập tính săn mồi theo đàn hoặc đơn lẻ cũng khá phổ biến, làm phong phú thêm kiến thức về đời sống xã hội của chúng. Mặc dù bị tuyệt chủng vào cuối kỷ Phấn Trắng, nhưng hậu duệ của khủng long chân thú – các loài chim ngày nay – vẫn tiếp tục tồn tại và phát triển, chứng minh sức sống mạnh mẽ của nhóm động vật đặc biệt này trong lịch sử sự sống trên Trái đất.

Từ khóa: logo báo nhân dân