Đơn ca tài tử là một thể loại âm nhạc truyền thống đặc trưng của miền Nam Việt Nam, thường được trình diễn bởi một người ca với sự đệm của các nhạc cụ dân tộc như đàn tranh, đàn kìm, đàn tỳ bà, và ghi-ta phím lõm. Loại hình nghệ thuật này ra đời vào cuối thế kỷ XIX, ban đầu chỉ phục vụ trong những buổi hội họp gia đình, thôn xóm; về sau đã trở thành loại hình nghệ thuật biểu diễn chuyên nghiệp, chiếm vị trí quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần của người dân miền Nam. Đơn ca tài tử thường thể hiện những nội dung liên quan đến tình yêu quê hương, con người, hoặc tâm sự cá nhân, được truyền tải qua giọng hát giàu cảm xúc và kỹ thuật điêu luyện.

Điểm đặc sắc của đơn ca tài tử nằm ở sự linh hoạt trong lối hát và cách thể hiện của từng nghệ sĩ. Người ca không bị bó buộc theo khuôn mẫu sẵn có, mà được tự do sáng tạo, biến hóa về nhịp điệu, câu chữ để phù hợp với tình cảm và hoàn cảnh biểu diễn. Chính vì thế, mỗi tiết mục đơn ca tài tử đều mang dấu ấn riêng của người trình bày, khó lòng có thể bắt chước giống hệt nhau. Các bài bản như Xuân Phong Lan, Nam Ai, Nam Bình, Dạ Cổ Hoài Lang… thường được chọn thể hiện, tạo nên không gian âm nhạc đậm chất dân gian, gần gũi với đời sống thường nhật của người dân đất phương Nam.

Ngày nay, dù đối mặt với sự phát triển mạnh mẽ của các thể loại âm nhạc hiện đại, đơn ca tài tử vẫn giữ vững vị thế trong lòng khán giả miền Nam nói riêng và những người yêu âm nhạc truyền thống nói chung. Nhiều nghệ nhân, nghệ sĩ trẻ tiếp tục học hỏi, phát huy và sáng tạo để góp phần bảo tồn giá trị quý báu của loại hình nghệ thuật độc đáo này. Các giải thưởng, liên hoan tài tử được tổ chức thường xuyên ở các tỉnh thành miền Nam như Bạc Liêu, Cần Thơ, Sóc Trăng… giúp đơn ca tài tử ngày càng lan tỏa, tiếp tục là “hồn cốt” của văn hóa vùng đất phương Nam, nối kết quá khứ với hiện tại qua tiếng đàn, lời ca chất chứa tình người.