Voọc Cát Bà là một loài linh trưởng quý hiếm thuộc họ Căng, chỉ phân bố độc quyền trên đảo Cát Bà, Hải Phòng, Việt Nam. Loài này còn có tên gọi khoa học là Trachypithecus poliocephalus, nằm trong danh sách cực kỳ nguy cấp của IUCN. Người ta dễ dàng nhận biết voọc Cát Bà bởi lớp lông màu đen óng trên thân xen kẽ phần đầu và vai xám trắng đặc trưng. Với tập tính sống bầy đàn, voọc thường sinh sống tại các khu rừng đá vôi ven biển, di chuyển khéo léo, thích nghi với địa hình hiểm trở và dốc đứng.

Vai trò của voọc Cát Bà đối với hệ sinh thái rừng trên đảo là vô cùng quan trọng. Chúng giúp phân tán hạt cây, thúc đẩy quá trình tái sinh rừng, đóng góp vào cân bằng sinh thái cho toàn quần đảo. Thức ăn chủ yếu của voọc gồm lá cây, quả và hoa, đặc biệt chúng chọn lọc thực vật chứa nhiều dinh dưỡng để duy trì sức khỏe. Tuy vậy, quần thể voọc Cát Bà đang bị suy giảm nghiêm trọng do mất môi trường sống, săn bắt bất hợp pháp và cạnh tranh với con người. Hiện ước tính chỉ còn dưới 70 cá thể ngoài tự nhiên.

Nhiều dự án bảo tồn đã được thực hiện nhằm cứu lấy loài linh trưởng quý hiếm này. Công tác nghiên cứu, giám sát quần thể voọc được tiến hành thường xuyên, đồng thời nâng cao nhận thức cộng đồng thông qua giáo dục bảo vệ động vật hoang dã. Việc ngăn chặn các hoạt động xâm hại đến môi trường sống như khai thác đá, xây dựng, du lịch trái phép đóng vai trò thiết yếu. Những thành tựu bước đầu đã mang lại dấu hiệu tích cực cho sự tồn tại của loài voọc Cát Bà, tuy nhiên, việc bảo vệ tuyệt đối cần sự phối hợp mạnh mẽ giữa các cơ quan chức năng, nhà khoa học và cư dân địa phương.