Xyanua là một hợp chất hóa học vô cùng độc hại, thường tồn tại dưới dạng muối hoặc khí. Trong lịch sử, xyanua đã từng được biết đến như một “chất đầu độc nhanh” vì khả năng gây tử vong chỉ trong vài phút nếu con người hít phải hoặc nuốt phải lượng đủ lớn. Khi xyanua xâm nhập vào cơ thể, nó sẽ ức chế enzyme cytochrome c oxidase – loại enzyme cần thiết cho quá trình sử dụng oxy của tế bào. Hậu quả là tế bào không còn khả năng tạo năng lượng ATP, dẫn đến việc các cơ quan trọng yếu như não, tim bị thiếu năng lượng nghiêm trọng, có thể gây ngừng tim và tử vong nhanh chóng.

Khả năng gây chết người của xyanua rất cao, chỉ với liều lượng từ 1 đến 2 mg mỗi kilogram cân nặng cơ thể cho natri xyanua có thể làm người trưởng thành tử vong trong thời gian ngắn. Tùy hình thức tiếp xúc, các triệu chứng ngộ độc có thể khởi phát nhanh chóng, bao gồm: đau đầu, khó thở, hoa mắt, buồn nôn, co giật và bất tỉnh, thậm chí tử vong chỉ trong vòng vài phút đến một giờ tùy lượng xyanua và tình trạng sức khoẻ của nạn nhân. Chính vì vậy, xyanua được xếp vào nhóm những chất độc cực kỳ nguy hiểm, việc bảo quản và sử dụng nó bị kiểm soát nghiêm ngặt ở hầu hết các quốc gia trên thế giới.

Trong thực tiễn, xyanua chủ yếu được sử dụng trong ngành công nghiệp như khai thác vàng, xi mạ kim loại hoặc tổng hợp một số hóa chất. Tuy nhiên, trên thị trường chợ đen, xyanua từng bị lợi dụng trong các vụ án mạng hoặc tự sát do hiệu lực tử vong cao và khó cứu chữa. Việc nhận biết sớm người bị ngộ độc xyanua có giá trị sống còn nhưng không dễ dàng bởi triệu chứng đa phần đến quá nhanh. Điều này nhấn mạnh sự cần thiết của công tác tuyên truyền, cảnh báo, kiểm soát và xử lý chất độc xyanua đối với cộng đồng, nhằm tránh những hậu quả đáng tiếc về sức khỏe, tính mạng con người cũng như đảm bảo an ninh xã hội.