Thạp đồng Đào Thịnh là một hiện vật khảo cổ học nổi tiếng, được phát hiện vào năm 1961 tại khu vực Đào Thịnh, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái. Hiện vật này có niên đại khoảng 2.500-3.000 năm về trước, thuộc nền văn hóa Đông Sơn - nền văn hóa tiêu biểu của người Việt cổ ở thời kỳ đầu Công nguyên. Thạp có hình dáng uyển chuyển, thân hình trụ cao với vai tròn, miệng loe và đáy phẳng, được chế tác hoàn toàn bằng đồng với kỹ thuật đúc tinh xảo. Đây là một trong những thạp đồng lớn và đẹp nhất được tìm thấy cho đến nay ở Việt Nam, với chiều cao gần 60 cm và đường kính khoảng 44-45 cm.

Điều đặc biệt ở thạp đồng Đào Thịnh chính là các hoa văn trang trí rất phong phú, đa dạng và có giá trị nghệ thuật cao. Toàn thân thạp được chạm khắc tỉ mỉ các họa tiết hình học như tam giác, hình thoi, vòng tròn tiếp tuyến, phối hợp nhịp nhàng với các mô-típ động vật như chim, cá sấu, hươu, rùa và cả con người trong tư thế múa hát. Nắp thạp còn đặt bốn tượng người đang ngồi giã gạo, thể hiện nét sinh hoạt đời thường và trình độ thẩm mỹ đặc sắc của cư dân Đông Sơn xưa. Những hoa văn này không chỉ phản ánh sự phát triển về tư duy, kỹ thuật chế tác của người xưa mà còn góp phần giúp các nhà khoa học nghiên cứu đời sống vật chất và tinh thần của cư dân thời kỳ cổ đại.

Không chỉ đơn thuần là một vật chứa, thạp đồng Đào Thịnh còn mang những ý nghĩa quan trọng về mặt tín ngưỡng và nghi lễ. Các hiện vật tìm thấy bên trong thạp đều là những đồ tùy táng như rìu, giáo, dao đồng; điều này chứng tỏ chiếc thạp giữ vị trí đặc biệt trong các nghi thức chôn cất của người cổ đại. Sự xuất hiện của thạp ở nhiều di chỉ lớn nhỏ trên khắp Việt Nam đã trở thành một chứng tích xác thực về trình độ phát triển của nền văn hóa Đông Sơn, đồng thời cho thấy sự giao lưu, tiếp biến giữa các cộng đồng cư dân cổ. Ngày nay, thạp đồng Đào Thịnh được gìn giữ và trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, là bảo vật quốc gia, minh chứng sinh động về sức sáng tạo và bản sắc văn hóa của tổ tiên người Việt.