Phạm Văn Đồng, một nhà lãnh đạo kiệt xuất của cách mạng Việt Nam, đã có nhiều đóng góp quan trọng trong nhận thức về văn hóa. Theo ông, văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo nên trong quá trình đấu tranh lao động, xây dựng cuộc sống, nhằm đáp ứng các nhu cầu thiết yếu và thúc đẩy xã hội phát triển. Văn hóa không chỉ đơn giản là những thành tựu văn học, nghệ thuật mà còn bao gồm đạo đức, lối sống, tập quán và cả cách ứng xử giữa người với người. Định nghĩa này nhấn mạnh vai trò chủ thể trung tâm của con người trong việc hình thành, lưu giữ và phát triển những giá trị văn hóa đặc trưng của mỗi dân tộc.

Phạm Văn Đồng cho rằng, văn hóa chính là nền tảng bền vững của xã hội, giúp mỗi cá nhân hướng thiện và khơi dậy sức mạnh cộng đồng. Văn hóa bao hàm cả truyền thống và hiện đại, phối hợp hài hòa giữa các yếu tố lịch sử lâu đời với những giá trị tiến bộ mới mẻ, từ đó xây dựng nên bản sắc dân tộc. Quan niệm văn hóa của Phạm Văn Đồng xuất phát từ thực tiễn lịch sử Việt Nam, nơi con người phải vừa bảo tồn những tinh hoa truyền thống, vừa đổi mới sáng tạo để phù hợp với bối cảnh xã hội đang thay đổi. Qua đó, ông khẳng định sứ mệnh của văn hóa là phục vụ nhân dân, thúc đẩy xã hội phát triển công bằng, tốt đẹp hơn.

Định nghĩa văn hóa của Phạm Văn Đồng mang tính cởi mở, toàn diện, đồng thời cũng đặt ra trách nhiệm lớn đối với từng người dân trong việc xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh. Ông nhấn mạnh rằng văn hóa phải thấm sâu vào mọi lĩnh vực đời sống, từ sinh hoạt gia đình, cộng đồng, đến hoạt động sản xuất và quản lý xã hội. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, văn hóa càng cần được phát huy bản sắc riêng nhưng đồng thời cũng biết tiếp thu những tinh hoa nhân loại. Như vậy, văn hóa theo quan điểm của Phạm Văn Đồng không chỉ là giá trị quá khứ mà còn là động lực cho sự phát triển bền vững, là sức mạnh nội sinh của một đất nước.