Theo báo cáo mới nhất từ các tổ chức quốc tế theo dõi chất lượng không khí toàn cầu, Hà Nội đã nhiều lần lọt vào danh sách các thành phố ô nhiễm không khí nhất thế giới. Vào những ngày mùa đông hoặc giao mùa, nồng độ bụi mịn PM2.5 và PM10 thường vượt xa mức cho phép của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Các nguồn gây ô nhiễm chủ yếu đến từ giao thông đông đúc, hoạt động xây dựng, công nghiệp phát thải và đốt rác tự phát. Ngoài ra, điều kiện thời tiết như sương mù dày đặc và không khí lưu thông kém càng khiến các chất ô nhiễm tích tụ ở tầng mặt đất. Sự bùng phát ô nhiễm này đặt ra áp lực lớn lên hệ thống y tế địa phương khi số ca bệnh về hô hấp gia tăng nhanh chóng. Những ngày đạt mức cảnh báo đỏ, hầu hết người dân Hà Nội buộc phải hạn chế ra ngoài, sử dụng khẩu trang chuyên dụng và các thiết bị lọc không khí trong nhà.

Nguồn dữ liệu thực tế cho thấy chất lượng không khí tại Hà Nội vào các giờ cao điểm có thể chạm ngưỡng nguy hại, đặc biệt ở các khu vực nội thành đông dân cư như Cầu Giấy, Đống Đa, Hai Bà Trưng hay Hoàn Kiếm. Việc sử dụng xe máy, ô tô cá nhân cùng mật độ di chuyển dày đặc góp phần làm gia tăng lượng khí thải, tạo nên lớp màng bụi mịn phủ khắp các con phố. Công tác kiểm soát ô nhiễm còn gặp nhiều khó khăn, chủ yếu do sự thiếu đồng bộ giữa các biện pháp hành chính, chính sách hạn chế phương tiện và đầu tư nâng cấp hạ tầng xanh. Nhà chức trách dù đã triển khai một số chương trình quan trắc và tuyên truyền, song hiệu quả đem lại vẫn chưa đáp ứng được tốc độ đô thị hóa và nhu cầu tăng trưởng kinh tế. Trong bối cảnh đó, người dân buộc phải chủ động bảo vệ sức khỏe bằng các biện pháp cá nhân như đeo khẩu trang, dùng máy lọc không khí và theo dõi thường xuyên chỉ số AQI mỗi ngày.

Thực trạng ô nhiễm không khí kéo dài đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân Hà Nội, đặc biệt là trẻ em, người già và những người mắc bệnh mãn tính về hô hấp hoặc tim mạch. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng giữ môi trường sống trong lành đang trở thành một thách thức đối với các đô thị lớn ở Việt Nam, trong đó Hà Nội là điển hình. Các chuyên gia y tế cảnh báo về nguy cơ lâu dài có thể dẫn tới tình trạng ung thư phổi, giảm tuổi thọ hay gia tăng các bệnh truyền nhiễm trong cộng đồng. Ô nhiễm môi trường không chỉ gây tác động tiêu cực lên sức khỏe mà còn ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục, năng suất lao động và cả hình ảnh của thành phố trong mắt du khách quốc tế. Giải quyết triệt để vấn đề này đòi hỏi sự phối hợp toàn diện giữa chính quyền, doanh nghiệp và từng cá nhân, đặc biệt chú trọng đầu tư các giải pháp xanh, vận động sử dụng phương tiện công cộng và nâng cao nhận thức bảo vệ môi trường cho mọi người dân.