Trong hệ thống chính trị của Việt Nam, Tổng Bí thư và Chủ tịch nước đều là hai chức vụ lãnh đạo cấp cao nhất, nhưng về quyền lực và vai trò thẩm quyền thì Tổng Bí thư thường được xem là “lớn hơn”. Tổng Bí thư là người đứng đầu Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, nắm giữ vị trí cao nhất trong bộ máy lãnh đạo của Đảng. Mọi quyết định chiến lược, đường lối phát triển đất nước đều xuất phát từ Ban Chấp hành Trung ương, mà Tổng Bí thư là trung tâm lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp. Vai trò của Tổng Bí thư thể hiện rõ nhất ở việc định hướng chính sách, giám sát toàn bộ hoạt động của hệ thống chính trị các cấp và có tiếng nói trọng yếu trong việc lựa chọn nhân sự lãnh đạo chủ chốt.

Trong khi đó, Chủ tịch nước là nguyên thủ quốc gia, đại diện cho nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam về đối nội, đối ngoại và là người đứng đầu nhà nước. Chủ tịch nước ký quyết định bổ nhiệm các chức danh quan trọng, phê chuẩn Hiến pháp, luật, tuyên bố ân xá hoặc đặc xá... Tuy nhiên ở Việt Nam, vai trò của Chủ tịch nước chủ yếu mang tính đại diện, nghi lễ và thực thi chính sách đã được Bộ Chính trị và Trung ương Đảng thông qua; Chủ tịch nước không giữ vai trò chỉ đạo chiến lược toàn diện như Tổng Bí thư. Vì vậy, trong các quyết định lớn của đất nước, ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư thường có sức nặng hơn so với Chủ tịch nước.

Thực tế ở Việt Nam cho thấy sự phân cấp rõ ràng giữa Đảng và Nhà nước. Tổng Bí thư đại diện cho quyền lực lãnh đạo tối cao của Đảng, là người dẫn dắt các quyết sách tổng thể xuyên suốt, còn Chủ tịch nước thực hiện những nhiệm vụ được quy định trong hiến pháp và pháp luật, gắn với vai trò đại diện về đối ngoại, quốc phòng, bảo đảm sự thống nhất của chính quyền. Trong trường hợp một cá nhân cùng lúc giữ cả hai chức vụ này, quyền lực sẽ được tập trung vượt trội hơn nữa, nhưng về nguyên tắc tổ chức, vị trí Tổng Bí thư vẫn là vị trí chỉ huy cao nhất, là người lãnh đạo tối cao của đất nước.