Cuộc khởi nghĩa Hương Khê là một trong những phong trào nổi bật nhất của phong trào Cần Vương chống Pháp cuối thế kỷ XIX ở Việt Nam. Diễn ra từ năm 1885 đến 1896, khởi nghĩa Hương Khê diễn ra trên vùng đất rộng lớn thuộc các tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình, Thanh Hóa với trung tâm là huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh. Đây là nơi quy tụ nhiều nhân sĩ yêu nước như Phan Đình Phùng, Cao Thắng cùng đông đảo nghĩa sĩ địa phương. Được sự chỉ huy của lãnh tụ Phan Đình Phùng, nghĩa quân đã gây cho thực dân Pháp và tay sai không ít tổn thất bằng những trận đánh táo bạo, quyết liệt, tận dụng tối đa địa hình núi rừng hiểm trở để phòng thủ và tấn công kẻ thù.

Khác với nhiều cuộc khởi nghĩa cùng thời, khởi nghĩa Hương Khê có tổ chức cao, hoạt động lâu dài và được trang bị vũ khí tự chế tương đối hiện đại vào thời điểm đó. Đặc biệt, nghĩa quân đã chế tạo và sử dụng thành công súng trường theo mẫu Pháp nhờ sự sáng tạo của Cao Thắng, góp phần tăng cường khả năng chiến đấu. Nghĩa quân còn thực hiện các chính sách biến rừng núi thành căn cứ, chủ động xây dựng hệ thống phòng thủ kiên cố ở nhiều vị trí hiểm yếu. Nhờ đó, Hương Khê trở thành cứ điểm bất khả xâm phạm trong suốt nhiều năm, buộc thực dân Pháp phải huy động lực lượng lớn, sử dụng cả biện pháp quân sự lẫn các thủ đoạn chia rẽ, mua chuộc để đối phó.

Mặc dù cuối cùng cuộc khởi nghĩa không thành do nhiều nguyên nhân như tương quan lực lượng chênh lệch, nguồn lương thực và vũ khí thiếu hụt, sự hy sinh của các lãnh tụ như Phan Đình Phùng, nhưng khởi nghĩa Hương Khê vẫn để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam. Tinh thần bất khuất, ý chí kiên cường cùng lòng yêu nước mà nghĩa sĩ Hương Khê thể hiện đã tiếp thêm niềm tin cho các thế hệ mai sau đứng lên đấu tranh giành độc lập tự do. Khởi nghĩa Hương Khê là biểu tượng sáng ngời của tinh thần đoàn kết, lòng dũng cảm và trí tuệ Việt Nam trong những năm tháng gian khó của lịch sử.