Dân ca quan họ Bắc Ninh là một loại hình nghệ thuật diễn xướng dân gian đặc sắc của vùng Kinh Bắc, chủ yếu lưu truyền và phát triển ở hai tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang. Đây là hình thức hát đối nam nữ, thể hiện tình cảm, khí phách và nét văn hóa tinh tế của người dân nơi đây. Quan họ thường được biểu diễn trong các dịp lễ hội đầu xuân, hội làng, với các cặp liền anh (nam) và liền chị (nữ) ăn vận truyền thống, hòa quyện trong những câu hát mượt mà, ý nhị. Những làn điệu này không chỉ chứa đựng giá trị nghệ thuật độc đáo, mà còn phản ánh đời sống tinh thần phong phú, mang đậm bản sắc văn hóa Việt.

Nét nổi bật của dân ca quan họ Bắc Ninh là cách hát giao duyên giữa các nhóm liền anh và liền chị. Họ hát đối đáp bằng những lời ca trau chuốt, ẩn chứa ý tứ, thường nhắc đến tình yêu đôi lứa, tình bạn, hay những vấn đề thân thuộc trong cuộc sống. Nghệ thuật hát quan họ không chỉ nằm ở âm nhạc mà còn ở phong cách trình diễn, trang phục truyền thống như áo tứ thân, khăn mỏ quạ, nón quai thao, tạo nên khung cảnh đầy nghệ thuật và thi vị. Đặc biệt, quan họ còn thể hiện sự ứng xử văn hóa, lối sống hài hòa, tình nghĩa giữa con người, làm giàu thêm di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc.

Năm 2009, dân ca quan họ Bắc Ninh được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, mở ra cơ hội bảo tồn và phát triển loại hình dân ca độc đáo này. Sự công nhận quốc tế khẳng định rõ giá trị, tầm ảnh hưởng to lớn của quan họ không chỉ tại Việt Nam mà còn trên toàn cầu. Ngày nay, quan họ không ngừng được lưu giữ, truyền dạy và đổi mới trong cộng đồng, trở thành niềm tự hào văn hóa của người dân Bắc Ninh nói riêng và của cả nước nói chung. Qua dòng chảy thời gian, dân ca quan họ vẫn giữ nguyên sức cuốn hút, góp phần bồi đắp tâm hồn, tình cảm và gìn giữ bản sắc Việt Nam.