Vùng biển thuộc chủ quyền quốc gia trên biển là khu vực mà một quốc gia ven biển có quyền hoàn toàn về mặt pháp lý đối với các hoạt động và nguồn tài nguyên bên trong đó. Theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS), vùng biển thuộc chủ quyền quốc gia thường được xác định là lãnh hải, có chiều rộng tối đa là 12 hải lý kể từ đường cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải. Trong phạm vi lãnh hải này, quốc gia ven biển có chủ quyền đầy đủ về mặt chính trị, kinh tế, an ninh, kiểm soát tàu thuyền qua lại cũng như khai thác, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường biển. Chủ quyền này tương tự như chủ quyền trên đất liền và được quốc tế công nhận, nhưng các quốc gia khác vẫn có quyền đi qua không gây hại theo quy định của luật pháp quốc tế.

Bên cạnh lãnh hải, vùng biển nội địa cũng hoàn toàn thuộc chủ quyền quốc gia ven biển. Vùng biển nội địa được hiểu là phần nước nằm phía trong đường cơ sở dùng để tính lãnh hải, bao gồm các vịnh, cửa sông, eo biển không nối liền hai vùng biển quốc tế và các khu vực nước khác bên trong đất liền mà các quốc gia ven biển kiểm soát trực tiếp. Chủ quyền quốc gia đối với vùng biển nội địa là tuyệt đối, cho phép quốc gia ven biển toàn quyền thực hiện luật pháp và các quy định áp dụng riêng cho các hoạt động liên quan đến an ninh, giao thông hàng hải, đánh bắt thủy sản, bảo tồn tài nguyên, xây dựng công trình và giải quyết các vấn đề môi trường.

Việc xác định phạm vi vùng biển thuộc chủ quyền quốc gia trên biển đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc bảo vệ lợi ích kinh tế, an ninh quốc phòng, cũng như thực thi pháp luật và hợp tác quốc tế. Chủ quyền trên biển còn góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế biển, bảo đảm trật tự an toàn hàng hải và giữ gìn môi trường sinh thái biển. Tuy nhiên, việc xác lập và thực thi chủ quyền đòi hỏi quốc gia ven biển phải tuân thủ các quy định của luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS, đồng thời phối hợp với các nước liên quan nhằm giải quyết tranh chấp hòa bình và tăng cường hợp tác vì sự phát triển bền vững trên biển.