Thông thường, khi so sánh giữa thành phố và tỉnh về mặt diện tích, quy mô hành chính hoặc dân số, tỉnh thường lớn hơn thành phố. Ở Việt Nam, tỉnh là một đơn vị hành chính cấp cao hơn và bao gồm nhiều huyện, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh. Thành phố có thể là một thành phố trực thuộc trung ương (ví dụ như Hà Nội, Hồ Chí Minh) hoặc là thành phố trực thuộc tỉnh. Nếu so sánh giữa một tỉnh phổ thông và một thành phố trực thuộc trung ương thì còn tùy trường hợp cụ thể; tuy nhiên, về diện tích địa lý và số đơn vị hành chính trực thuộc, tỉnh đa số sẽ rộng lớn hơn so với thành phố.

Mỗi tỉnh có thể quản lý một phạm vi rộng lớn, với dân cư phân bố không đều, nhiều khu vực nông thôn và đô thị nhỏ. Trong khi đó, các thành phố chủ yếu tập trung phát triển đô thị với mật độ dân số cao, kinh tế năng động và dịch vụ phát triển. Dù vậy, số lượng dân cư ở các thành phố trực thuộc trung ương như Hà Nội hay Hồ Chí Minh có thể lớn hơn nhiều tỉnh khác, nhưng nếu xét phạm vi quản lý thì tỉnh lại rộng lớn hơn. Vì vậy, mỗi loại hình có đặc điểm nổi bật riêng, nhưng tổng thể, xét trên quy mô địa lý và hành chính, tỉnh thường lớn hơn thành phố.

Ngoài ra, sự khác biệt giữa tỉnh và thành phố còn thể hiện ở cơ cấu tổ chức và nhiệm vụ quản lý. Tỉnh đóng vai trò điều phối, chỉ đạo nhiều lĩnh vực trên phạm vi rộng gồm nhiều thành phần kinh tế và xã hội khác nhau. Trong khi đó, các thành phố thường chú trọng vào phát triển kinh tế đô thị, dịch vụ và công nghiệp. Chính vì vậy, trong xây dựng chính sách phát triển, chính quyền địa phương của tỉnh phải giải quyết các vấn đề phức tạp hơn về vùng miền, giao thông, y tế và giáo dục so với thành phố, nơi cơ sở hạ tầng tập trung và hiện đại hơn. Đây là lý do tại sao xét về tổng quan, mức độ bao quát và phạm vi quản lý, tỉnh luôn được xem là lớn hơn thành phố trong hệ thống hành chính Việt Nam.