Việt Nam là quốc gia đa dạng về dân tộc với 54 thành phần dân tộc khác nhau, trong đó nhóm dân tộc thiểu số chiếm khoảng 14% dân số cả nước. Các dân tộc thiểu số thường sinh sống tập trung tại vùng núi, trung du phía Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ và một số vùng ven biển. Những dân tộc này như Mông, Dao, Thái, Ê Đê, Gia Rai, Bana, Khmer, Chăm... mỗi dân tộc đều có phong tục tập quán, ngôn ngữ, lễ hội truyền thống, trang phục và nét văn hóa đặc trưng riêng biệt. Họ góp phần làm phong phú đời sống văn hóa, xã hội của đất nước và giữ vai trò quan trọng trong lịch sử, phát triển kinh tế, bảo vệ biên giới, đồng thời lưu giữ những giá trị nhân văn sâu sắc.

Các dân tộc thiểu số thường sống quần tụ ở các vùng núi cao, nơi địa hình hiểm trở nhưng giàu tiềm năng về tự nhiên. Cuộc sống của họ chủ yếu dựa vào nông nghiệp, chăn nuôi, lâm sản và nghề thủ công truyền thống. Tuy nhiên, điều kiện sống còn gặp nhiều khó khăn, tỷ lệ nghèo đói cao hơn so với mặt bằng chung cả nước. Nhà nước đã có nhiều chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói giảm nghèo, cải thiện giáo dục, y tế và cơ sở hạ tầng nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào dân tộc. Bên cạnh đó, việc bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số được chú trọng để giữ gìn nguồn di sản quý giá của quốc gia.

Một số phong tục, lễ hội đặc sắc của các dân tộc thiểu số Việt Nam đã trở thành điểm nhấn độc đáo thu hút khách du lịch trong và ngoài nước. Chẳng hạn, lễ hội Cồng chiêng Tây Nguyên của các dân tộc Ê Đê, Gia Rai; lễ hội Gầu Tào của người Mông; lễ hội Tết cổ truyền Chol Chnam Thmay của người Khmer và lễ hội Cấp sắc của người Dao đều mang đậm giá trị văn hóa truyền thống. Ngoài ra, kiến trúc nhà ở, trang phục, nhạc cụ, nghệ thuật dân gian của các dân tộc thiểu số đã góp phần tạo nên bức tranh văn hóa đa sắc màu của Việt Nam, đồng thời giúp nâng cao nhận thức cộng đồng về sự đa dạng, đoàn kết và hòa hợp dân tộc trên lãnh thổ đất nước.