Ngày 2 tháng 9 năm 1945, tại quảng trường Ba Đình lịch sử, trước hàng chục vạn đồng bào, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trang trọng đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Bản tuyên ngôn không chỉ là lời khẳng định mạnh mẽ quyền tự do, độc lập của dân tộc Việt Nam mà còn là sự lên án những áp bức, bất công mà nhân dân Việt Nam phải chịu đựng dưới ách thực dân, phát xít suốt hàng chục năm trời. Hồ Chí Minh trích dẫn Tuyên ngôn Độc lập của Mỹ năm 1776 và Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Pháp năm 1791 để nhấn mạnh rằng quyền sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc là những quyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm của mọi quốc gia, mọi dân tộc.

Buổi lễ độc lập diễn ra trong không khí trọng đại, trang nghiêm nhưng cũng rất xúc động. Hàng vạn người dân, từ các tầng lớp khác nhau, cùng tụ họp về quảng trường Ba Đình, mang trong mình niềm tin và hy vọng vào một tương lai tự do, độc lập cho đất nước. Khi Hồ Chí Minh cất cao lời tuyên bố “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do độc lập”, cả quảng trường như vỡ òa trong tiếng hò reo, trong niềm xúc động tột cùng. Khoảnh khắc ấy đã đi vào lịch sử dân tộc như dấu mốc chói lọi của ý chí quật cường, tinh thần đoàn kết và khát vọng độc lập tự do cháy bỏng của toàn thể nhân dân Việt Nam.

Sự kiện Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập không chỉ khai sinh ra một nhà nước mới mà còn mở ra một kỷ nguyên mới cho dân tộc. Từ đây, nhân dân Việt Nam bước vào cuộc đấu tranh bảo vệ nền độc lập mà mình vừa giành được, viết tiếp những trang sử hào hùng của dân tộc. Bản Tuyên ngôn Độc lập vẫn mãi là biểu tượng của lòng yêu nước, khát vọng hòa bình và tinh thần đoàn kết dân tộc. Hình ảnh Hồ Chí Minh giản dị, kiên cường trước micrô, giữa muôn nghìn đồng bào, đã trở thành nguồn cảm hứng lớn lao cho biết bao thế hệ người Việt Nam trong hành trình dựng xây và bảo vệ tổ quốc.