Bài thơ "Sao không về vàng ơi" của nhà thơ Hoàng Hữu được sáng tác vào những năm cuối thập kỷ 1970. Đây là khoảnh khắc tâm hồn người lính sau chiến tranh, khi hòa bình đã trở lại nhưng trong lòng vẫn canh cánh nỗi nhớ quê hương, nỗi nhớ những mùa lúa chín trải dài trên cánh đồng. Trong bài thơ, màu vàng của lúa trở thành biểu tượng cho sự phồn thực, đủ đầy của vùng quê Bắc Bộ, cũng là hình bóng thân thuộc của người mẹ, người chị và những đứa trẻ thơ chờ mong người lính trở về. Tác giả đã sử dụng điệp ngữ “sao không về vàng ơi” như một tiếng gọi vừa nhắn nhủ, vừa xót xa, thể hiện sự khắc khoải mong chờ tình yêu và sự sống yên bình sau những năm tháng bão giông.

Ngôn từ trong bài thơ giản dị mà chan chứa cảm xúc. Những hình ảnh cánh đồng lúa vàng óng, những viên tròn của hạt lúa, ánh nắng mùa thu và bàn tay người nông dân đều đan xen, tạo nên không gian thân quen, ấm áp của lũy tre làng. Nhà thơ không chỉ vẽ nên một mùa vụ mà còn nhắc đến những kí ức tuổi thơ, những ngày theo chân mẹ gặt lúa, nón trắng bay trên mâm vàng rực. Đó là cảm xúc trữ tình đặc sắc, đồng thời cũng là tấm lòng biết ơn sâu sắc với đất mẹ, với nguồn cội và người thân yêu. Mỗi dòng thơ là lời thì thầm, gửi gắm từ trái tim người lính về quê hương, về nơi anh luôn khao khát trở về sau hành trình gian nan.

“Sao không về vàng ơi” còn là lời tự vấn, là niềm day dứt trước sự đổi thay của quê hương sau bom đạn, chiến tranh. Vẫn biết màu vàng của lúa sẽ nối dài qua các thế hệ, vẫn tin ở sự hồi sinh của đất, vậy mà trong lòng người lính vẫn thấp thoáng nỗi buồn, sợ rằng ký ức sẽ tàn phai theo thời gian. Chính vì thế, bài thơ không chỉ là tiếng lòng của riêng tác giả mà còn đại diện cho nỗi niềm của bao người đang hướng về quê hương, dù đã xa cách vẫn mong một ngày được trở về giữa mùa vàng óng ả của tình yêu và sự sống.