Bông chưng bàn thờ là những loại hoa được dùng để đặt trên bàn thờ trong gia đình hay tại các không gian thờ tự, mang ý nghĩa tôn kính và tưởng nhớ tổ tiên, thần linh. Việc lựa chọn và bài trí bông chưng có ý nghĩa sâu sắc trong văn hóa truyền thống người Việt. Thường thì những loài hoa có vẻ đẹp thanh khiết, màu sắc trang nhã như hoa cúc, hoa huệ, hoa lay ơn, hoa sen, hay hoa mai, hoa đào vào dịp Tết được ưa chuộng. Ngoài giá trị thẩm mỹ, các loại hoa này còn tượng trưng cho lòng thành kính và những ước nguyện tốt đẹp của gia chủ gửi đến tổ tiên, thần linh. Bông chưng bàn thờ được chọn lọc kỹ lưỡng, tránh những loài hoa có mùi quá nồng, hoặc màu sắc u buồn bởi lẽ mỗi loại hoa đều chứa đựng thông điệp riêng biệt mà người dâng mong muốn gửi trao.

Việc chưng hoa trên bàn thờ không chỉ là hành động làm đẹp không gian thờ cúng mà còn thể hiện sự chu đáo, lòng hiếu kính với người đã khuất. Khi chuẩn bị bông chưng, người Việt thường chú tâm đến việc cắm hoa sao cho cân đối, hài hòa, tránh cảnh lệch lạc gây mất thẩm mỹ và thiếu sự tôn nghiêm. Đồng thời, nước cắm hoa phải luôn sạch sẽ, bình hoa được lau chùi kỹ càng để tránh bụi bẩn, tạo sự thanh khiết cho góc thờ phụng. Một số gia đình còn thay hoa thường xuyên hoặc chọn hoa theo các ngày lễ, ngày giỗ, mùng một, ngày rằm để thể hiện sự trân trọng, kính nhớ liên tục với tổ tiên. Vì thế, bông chưng bàn thờ là một nét đẹp trong văn hóa tâm linh, giúp kết nối các thế hệ qua từng đóa hoa dâng lên.

Bông chưng bàn thờ cũng góp phần tạo ra bầu không khí trang nghiêm, thanh tịnh trong không gian thờ cúng. Những đóa hoa tươi tắn hòa cùng hương thơm dịu nhẹ tự nhiên dễ dàng làm dịu lòng người, giúp ai đến gần bàn thờ đều có cảm giác trân trọng và hướng về cội nguồn. Mỗi lần thay hoa mới, đó không chỉ là sự tỉ mỉ trong sinh hoạt thường nhật mà còn là cơ hội để các thành viên trong gia đình gắn kết, cùng nhau vun đắp tâm hồn, nuôi dưỡng lòng yêu thương và biết ơn với tổ tiên. Nhờ vậy, tục cắm hoa trên bàn thờ không chỉ giữ vai trò vật chất mà còn giúp củng cố đời sống tinh thần và xây dựng ý thức đạo hiếu trong từng mái nhà Việt.