Rắn năm bước là một loài rắn cực kỳ độc, nổi tiếng ở vùng Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam. Tên gọi “rắn năm bước” xuất phát từ truyền thuyết dân gian: nếu vô tình bị cắn thì chỉ đi thêm được năm bước trước khi cơ thể hoàn toàn bị tê liệt và tử vong. Thực tế, nọc của loài rắn này chứa lượng độc tố rất mạnh, tác động nhanh đến hệ thần kinh và tuần hoàn máu, khiến lượng oxy không đủ cung cấp cho các cơ quan quan trọng như tim và não. Nạn nhân thường cảm thấy đau buốt ngay tại vết cắn, sau đó xuất hiện triệu chứng như sưng phù, tụt huyết áp, buồn nôn và thậm chí co giật; vì vậy, rắn năm bước luôn là nỗi ám ảnh với người dân miền núi, vùng quê.

Môi trường sống chủ yếu của rắn năm bước là những vùng rừng rậm, bụi cây rậm rạp ven suối, nơi có thảm thực vật dày đặc và ít người qua lại. Loài rắn này thường hoạt động vào ban đêm hoặc lúc bình minh, khi không khí còn mát và độ ẩm cao, thích hợp cho việc săn mồi. Chúng di chuyển rất nhanh và dễ ẩn mình nhờ màu da xám nâu hoặc xanh lục pha vàng, gần giống với màu lá mục. Chính đặc điểm ngụy trang này khiến việc phát hiện rắn năm bước trở nên khó khăn, không ít trường hợp con người hoặc vật nuôi vô tình chạm phải rồi bị tấn công. Ngưới dân địa phương thường truyền tai nhau những kinh nghiệm tránh xa bụi rậm, kiểm tra kỹ trước khi đặt chân hoặc dùng gậy dò đường để bảo vệ bản thân khỏi loài rắn nguy hiểm này.

Ngoài truyền thuyết và những câu truyện cảnh báo, rắn năm bước còn là đề tài nghiên cứu của các nhà khoa học về dược học và độc tố sinh học. Nọc độc của rắn tuy nguy hiểm chết người, nhưng với sự phát triển của ngành y học hiện đại, các kỹ thuật chiết xuất hợp chất từ nọc rắn đang mở ra cơ hội điều chế thuốc chống đông máu, giảm đau hoặc chữa bệnh tim mạch. Dù vậy, cho đến nay, vẫn chưa có loại huyết thanh nào đặc hiệu để đối phó với vết cắn của rắn năm bước ở Việt Nam. Do đó, ý thức phòng tránh, bảo vệ môi trường sống và tăng sự hiểu biết về đặc điểm nhận diện, tập tính của loài rắn này là giải pháp căn bản nhất giúp cộng đồng giảm thiểu nguy cơ bị thương vong do rắn năm bước gây ra.