Muammar Gaddafi, vị lãnh đạo Libya từ năm 1969 đến 2011, là một nhân vật có ảnh hưởng sâu rộng không chỉ ở Bắc Phi mà còn trên trường quốc tế. Gaddafi lên nắm quyền sau một cuộc đảo chính không đổ máu lật đổ vua Idris I, đặt dấu chấm hết cho chế độ quân chủ ở Libya. Trong suốt bốn thập kỷ cầm quyền, ông theo đuổi con đường riêng biệt so với các nước Ả Rập khác, xây dựng chế độ dựa trên học thuyết "Sách Xanh," nơi ông nhấn mạnh việc điều hành quốc gia thông qua các hội đồng nhân dân và phản đối cả chủ nghĩa tư bản lẫn chủ nghĩa cộng sản. Dưới thời Gaddafi, Libya từng trải qua giai đoạn phát triển nhờ nguồn thu từ dầu mỏ, các chính sách phúc lợi xã hội như giáo dục, y tế miễn phí được chú trọng nhưng cùng lúc vấp phải nhiều tranh cãi về vi phạm nhân quyền, kiểm soát hà khắc và đàn áp đối lập.

Bên cạnh các chính sách trong nước, Gaddafi còn nổi bật với chính sách đối ngoại đầy thách thức và đôi khi gây tranh cãi dữ dội. Ông thường xuyên đối đầu với phương Tây, ủng hộ nhiều phong trào giải phóng tại châu Phi và thế giới Ả Rập, thậm chí từng bị xem là nhà tài trợ cho chủ nghĩa khủng bố khi bị cáo buộc liên quan đến vụ đánh bom máy bay Lockerbie năm 1988. Những biểu hiện về lối sống xa hoa của ông cùng từng tham vọng thống nhất các quốc gia châu Phi thành “Hợp chủng quốc châu Phi” càng khiến hình ảnh của Gaddafi trở nên phức tạp hơn. Tuy nhiên, cũng phải nhìn nhận rằng ảnh hưởng của ông đối với phong trào chống thực dân và tiến trình hiện đại hoá ở Libya và khu vực là rất lớn, dù nhiều chính sách nội bộ của ông vấp phải sự chỉ trích.

Năm 2011, khi làn sóng Mùa xuân Ả Rập nổ ra và lan tới Libya, chế độ của Gaddafi đã bị chống đối mạnh mẽ, dẫn đến một cuộc nội chiến đẫm máu. Sự can thiệp quân sự của NATO cùng sự bất mãn ngày càng tăng trong nhân dân đã nhanh chóng đẩy nhanh quá trình sụp đổ của chính quyền do ông đứng đầu. Tháng 10 năm 2011, Gaddafi bị phe nổi dậy bắt giữ và thiệt mạng, kết thúc hơn bốn thập kỷ cầm quyền đầy biến động. Di sản của Gaddafi để lại vẫn là đề tài tranh cãi gay gắt, khi có người xem ông là nhà độc tài chuyên quyền, có người lại coi ông là biểu tượng chống phương Tây và bảo vệ độc lập quốc gia khỏi áp lực bên ngoài.