Hoàng đế Bảo Đại là vị vua cuối cùng của triều đại nhà Nguyễn và cũng là vị hoàng đế cuối cùng trong lịch sử chế độ quân chủ ở Việt Nam. Ông lên ngôi vào năm 1926, khi chỉ mới 13 tuổi, sau khi vua cha Khải Định qua đời. Dưới triều đại của mình, Bảo Đại phải đối diện với nhiều thử thách lớn lao khi đất nước đang rơi vào vòng xoáy của những biến động xã hội, chính trị, cũng như sự chi phối mạnh mẽ của thực dân Pháp. Tuy nhiên, do lên ngôi khi còn rất trẻ và trải qua thời thơ ấu chủ yếu tại Pháp, ông bị hạn chế về trải nghiệm trực tiếp với đời sống chính trị và truyền thống cung đình Huế. Điều này khiến ông phải dựa vào các cố vấn thân cận để giải quyết công việc triều chính nhưng lại gặp khó khăn khi nỗ lực khẳng định thẩm quyền trong bối cảnh ngoại bang lấn áp và phong trào yêu nước lên cao.

Trong quá trình trị vì, Bảo Đại từng cố gắng thực hiện những cải cách để modern hóa chính quyền và xã hội Việt Nam, đặc biệt là khi Nhật Bản thay thế ảnh hưởng của Pháp tại Đông Dương trong Thế chiến thứ hai. Vào tháng 3 năm 1945, dưới sức ép của Nhật, ông tuyên bố thoát ly khỏi Pháp, thành lập chính phủ Đế quốc Việt Nam và trở thành Quốc trưởng cùng Thủ tướng Trần Trọng Kim thực hiện một số biện pháp cải cách. Tuy vậy, những nỗ lực này đều mang tính hình thức và bị hạn chế trong phạm vi hẹp, không thể đáp ứng được nguyện vọng độc lập, tự do của nhân dân lúc bấy giờ. Chỉ vài tháng sau, trước làn sóng cách mạng mạnh mẽ của quần chúng do Việt Minh lãnh đạo, Bảo Đại buộc phải thoái vị vào ngày 30 tháng 8 năm 1945, khép lại hơn một trăm năm tồn tại của triều đại nhà Nguyễn.

Sau khi thoái vị, Bảo Đại trở thành Cố vấn tối cao trong Chính phủ Lâm thời của Hồ Chí Minh, thể hiện sự thay đổi quan trọng trong nhận thức về vai trò và trách nhiệm đối với dân tộc. Tuy nhiên, do điều kiện phức tạp của thời cuộc, ông phải sang Trung Quốc rồi Pháp sinh sống trong nhiều năm. Tại đây, ông chứng kiến từ xa những biến động dữ dội của đất nước mà không thể đóng vai trò thực chất vào tiến trình lịch sử. Mặc dù có cơ hội trở lại làm Quốc trưởng Quốc gia Việt Nam do Pháp lập ra giai đoạn 1949 – 1955, quyền lực của ông trên thực tế bị hạn chế và không nhận được sự ủng hộ rộng rãi. Sự kiện này khẳng định rõ nét số phận chìm nổi của Bảo Đại – một vị vua đứng giữa dòng xoáy lịch sử, gắn bó với bước ngoặt mất ngôi của triều Nguyễn, đồng thời trở thành biểu tượng cho sự kết thúc của chế độ quân chủ phong kiến Việt Nam.