Thị trường mía đường Việt Nam trong những năm gần đây chứng kiến nhiều biến động do tác động của cả yếu tố nội tại lẫn ngoại nhập. Ngành mía đường từng là một ngành chủ lực tại nhiều vùng nông thôn, đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế địa phương và tạo việc làm cho hàng trăm nghìn lao động. Tuy nhiên, trước sức ép cạnh tranh gay gắt từ đường nhập khẩu, đặc biệt sau khi Việt Nam tham gia các hiệp định thương mại tự do như ATIGA, các doanh nghiệp mía đường trong nước đứng trước bài toán đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất và giảm giá thành sản xuất. Việc giá đường nhập từ Thái Lan thấp hơn đáng kể so với sản phẩm trong nước đã ảnh hưởng rõ rệt đến sức cạnh tranh của ngành, buộc các doanh nghiệp phải linh hoạt trong chiến lược phát triển cũng như thúc đẩy liên kết với nông dân.

Bên cạnh những thách thức đó, thị trường mía đường cũng ghi nhận những tín hiệu tích cực về mặt xu hướng tiêu dùng và chính sách. Ý thức về việc sử dụng sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, cũng như ưu tiên các sản phẩm sản xuất nội địa ngày càng gia tăng. Chính phủ đã ban hành các biện pháp chống bán phá giá đối với đường trắng và đường thô nhập khẩu, góp phần ổn định giá cả và bảo vệ ngành sản xuất trong nước. Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp đã đầu tư mở rộng vùng nguyên liệu, áp dụng mô hình trang trại lớn kết hợp sản xuất sạch, nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và củng cố niềm tin của người tiêu dùng. Việc chuyển đổi canh tác thông minh giúp nâng cao hiệu quả sản xuất, đáp ứng yêu cầu về an toàn thực phẩm và môi trường, đồng thời tạo động lực để ngành mía đường tiếp tục phát triển bền vững.

Trong tương lai, thị trường mía đường Việt Nam dự kiến sẽ tiếp tục chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của các yếu tố quốc tế, nhất là về giá cả và nguồn cung. Tuy vậy, tiềm năng phát triển vẫn còn lớn nhờ vào diện tích đất phù hợp với cây mía, cùng sự hỗ trợ từ các chương trình nghiên cứu giống mới, chuyển giao khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Sự liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp và nông dân là chìa khóa để tăng sức cạnh tranh, đồng thời phát triển những sản phẩm đa dạng như mật ong, rượu, phân bón sinh học từ phụ phẩm mía đường, góp phần gia tăng giá trị chuỗi sản xuất. Để tận dụng tối đa các cơ hội và vượt qua thách thức, ngành mía đường Việt Nam cần thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng sản phẩm, đa dạng hóa thị trường tiêu thụ và tiếp tục duy trì các giải pháp hỗ trợ từ chính sách vĩ mô.