Hoa xoan, còn được gọi là hoa sầu đâu hay hoa thầu dầu, là loài hoa quen thuộc với nhiều vùng quê Việt Nam. Thường vào khoảng tháng 3 đến tháng 4 hàng năm, khi tiết trời bắt đầu chuyển từ xuân sang hè, những cây hoa xoan dọc theo đường làng đồng loạt trổ bông tím nhạt. Đây cũng chính là thời điểm mà học sinh khắp nơi bắt đầu bước vào kỳ ôn luyện chuẩn bị thi cuối năm học. Hoa xoan nở rộ, tỏa hương dịu nhẹ, báo hiệu mùa chia xa của phượng cũ chưa tới, nhưng vẫn khiến lòng người gợi nhớ những ký ức học trò hồn nhiên và vô tư của tuổi thơ.

Không rực rỡ như hoa phượng hay kiêu sa như hoa bằng lăng, hoa xoan mang trong mình vẻ đẹp giản dị nhưng đầy quyến rũ. Hoa mọc thành từng chùm nhỏ, màu tím nhạt phủ kín cành, tạo nên khung cảnh thơ mộng giữa thôn quê. Mỗi buổi sáng, những cánh hoa xoan rơi lả tả theo từng cơn gió nhẹ, phủ lên lối đi một lớp tím lãng mạn. Làn hương dịu dàng của hoa xoan khiến bất cứ ai đi ngang qua cũng phải ngẩn ngơ nhìn ngắm, mang đến cảm giác bình yên, nhẹ nhàng rất đặc biệt. Tháng mà hoa xoan nở cũng chính là lúc đất trời giao mùa, bao kỷ niệm được ùa về qua sắc tím dịu dàng ấy.

Hoa xoan không chỉ tô điểm cho làng quê Việt Nam mà còn gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa, tâm hồn người dân quê. Mỗi năm, cứ vào tháng 3, tháng 4, ai đi xa cũng dễ dàng nhận ra quê hương mình qua màu tím nhạt của hoa xoan nở rộ ở ngõ nhỏ, sân trường hay bên hiên nhà. Dù thời gian trôi qua, hình ảnh hoa xoan tím nhạt vẫn là một phần không thể thiếu trong ký ức mỗi người, nhắc nhở về những mùa thi, về khoảng thời gian tuổi trẻ rực rỡ và thơ mộng. Hoa xoan nở tháng 3, tháng 4, mang theo thanh âm yêu thương nhẹ tựa làn gió, như lời nhắn gửi từ quê nhà tới những ai đã trưởng thành, dù đi đâu vẫn nhớ về một mùa hoa tím nơi chôn nhau cắt rốn.