Liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên, hay còn gọi là liệt dây thần kinh mặt ngoại biên, là một tình trạng gây yếu hoặc mất vận động một bên cơ mặt. Nguyên nhân phổ biến nhất là do viêm và phù nề dây thần kinh mặt khi nó đi qua ống xương hẹp ở vùng thái dương, thường liên quan đến nhiễm virus Herpes simplex (gây ra bệnh lý Bell's Palsy). Bệnh khởi phát đột ngột, đặc biệt dễ nhận thấy khi người bệnh không thể nhăn trán, nhắm mắt hoặc nâng khóe miệng bên tổn thương. Ngoài ra, các triệu chứng đi kèm có thể bao gồm giảm tiết nước mắt, tăng tiết nước miếng, rối loạn vị giác ở phần trước lưỡi, và thậm chí cảm giác đau sau tai.

Để chẩn đoán liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên, bác sĩ thường dựa vào đặc điểm lâm sàng: liệt hoàn toàn hoặc một phần các nhóm cơ mặt cùng bên, không có dấu hiệu tổn thương vận động các chi khác hoặc dấu hiệu rối loạn tri giác. Xét nghiệm máu và hình ảnh học, như MRI não hoặc CT scan, chỉ được thực hiện khi nghi ngờ nguyên nhân phức tạp hơn như u não, nhiễm trùng trung ương thần kinh, hoặc chấn thương. Điện cơ đồ có thể hỗ trợ đánh giá mức độ tổn thương và tiên lượng hồi phục chức năng. Một số tình huống cần phân biệt với liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên là liệt dây thần kinh trung ương – thường biểu hiện liệt nửa mặt dưới, còn khả năng vận động trán vẫn được giữ.

Việc điều trị liệt dây thần kinh mặt ngoại biên chủ yếu là dùng thuốc corticosteroids trong giai đoạn cấp nhằm giảm viêm cũng như teo thần kinh, kết hợp vật lý trị liệu phục hồi vận động cơ mặt. Trường hợp nguyên nhân là do virus, thường bổ sung thêm thuốc kháng virus acyclovir nếu xác định có liên quan đến HSV. Chăm sóc mắt đặc biệt quan trọng, tránh nguy cơ lở loét giác mạc do mất khả năng nhắm kín mi mắt. Đa phần bệnh nhân có thể phục hồi hoàn toàn hoặc gần như hoàn toàn sau vài tuần đến vài tháng, tuy nhiên vẫn có khoảng 10-15% có thể gặp di chứng co cứng vùng mặt hoặc co thắt cơ mặt, cần tiếp tục điều trị và tập luyện lâu dài. Việc phát hiện và xử trí sớm đóng vai trò quyết định đối với tiên lượng của người bệnh.