Chủ tịch Hồ Chí Minh và lãnh tụ Fidel Castro là hai biểu tượng kiệt xuất của phong trào giải phóng dân tộc và chủ nghĩa xã hội trên thế giới trong thế kỷ XX. Dù sinh ra tại hai châu lục khác nhau, hai nhà lãnh đạo vĩ đại này đều chung lý tưởng đấu tranh cho độc lập tự do, công bằng và hạnh phúc của nhân dân mình. Bác Hồ dành cả cuộc đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc Việt Nam khỏi ách thực dân, đế quốc, xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ và văn minh. Tương tự, Fidel Castro lãnh đạo nhân dân Cuba đấu tranh giành thắng lợi trước chế độ độc tài Batista, xây dựng Cuba trở thành lá cờ đầu trong phong trào cách mạng ở khu vực Mỹ Latinh, đồng thời không ngừng giúp đỡ các nước anh em đấu tranh vì tự do.

Tình cảm của bác Hồ và Fidel Castro đối với nhau cũng như giữa hai dân tộc Việt Nam – Cuba hết sức sâu nặng, đặc biệt trong những năm tháng gian khổ nhất của cách mạng Việt Nam. Dù chưa có dịp trực tiếp gặp mặt, nhưng Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi gắm tới Fidel Castro và nhân dân Cuba những tình cảm thân thiết và niềm tin vào thắng lợi của nhân dân Cuba anh em. Ngược lại, Fidel Castro luôn thể hiện sự ngưỡng mộ đặc biệt đối với bác Hồ, coi Người là hình mẫu của một nhà cách mạng lớn bởi trí tuệ, lòng nhân ái và sự kiên định đối với lý tưởng giải phóng nhân loại. Sau khi bác Hồ qua đời, Fidel thường xuyên nhắc tới những cống hiến của Người trong các bài phát biểu cũng như hoạt động quốc tế lớn của mình.

Một dấu ấn không thể phai nhạt là Fidel Castro đã đến thăm Quảng Trị năm 1973, trở thành nguyên thủ nước ngoài đầu tiên có mặt tại vùng đất vừa được giải phóng, thể hiện tình đoàn kết sắt son giữa hai dân tộc. Khi nói về mối quan hệ đặc biệt ấy, chính Fidel đã từng nhấn mạnh: “Vì Việt Nam, Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình.” Câu nói nổi tiếng này đã đi vào lịch sử như biểu tượng cho tinh thần quốc tế trong sáng, tình nghĩa thủy chung giữa những người cộng sản và các dân tộc yêu chuộng hòa bình trên thế giới. Mối quan hệ giữa bác Hồ và Fidel Castro vượt lên trên quan hệ giữa hai lãnh tụ, trở thành di sản quý báu thúc đẩy tình hữu nghị đặc biệt, mẫu mực giữa hai quốc gia cho đến ngày nay.