Dân tộc Ngái là một cộng đồng dân tộc ít người ở Việt Nam, chủ yếu cư trú ở vùng Đông Bắc nước ta như các tỉnh Quảng Ninh, Hải Phòng và Thái Bình. Người Ngái có nguồn gốc từ Trung Quốc, di cư sang Việt Nam từ thế kỷ 17-18 để tránh chiến tranh loạn lạc. Dù số lượng không lớn, họ vẫn gìn giữ được nhiều nét văn hóa truyền thống độc đáo. Những lễ hội, nghi lễ, trang phục và phong tục tập quán của người Ngái luôn mang dấu ấn riêng biệt, hòa quyện hài hòa với môi trường sống của các dân tộc anh em. Tiếng nói của người Ngái thuộc nhóm Hán, sử dụng chữ Hán hoặc chữ Nôm trong giao tiếp cổ truyền, thứ ngôn ngữ này được lưu truyền chủ yếu qua những câu chuyện dân gian, văn học miệng và đời sống thường ngày.

Người Ngái phần lớn sinh sống bằng nông nghiệp, trồng lúa nước, rau màu và chăn nuôi gia súc. Ngoài ra, nhiều mạng lưới làng nghề thủ công sản xuất mây tre đan, đồ gốm và dệt vải đã được hình thành từ lâu đời. Trong xã hội Ngái truyền thống, mỗi gia đình đều giữ gìn các giá trị vọng tổ tiên, thể hiện sự kính trọng đối với người già và coi trọng tập thể gia đình, dòng họ. Ẩm thực của người Ngái khá đa dạng và đặc sắc, với nhiều món ăn truyền thống như bánh trứng, bánh tro, chè hột sen... đặc biệt ưa chuộng trong các dịp lễ tết lớn.

Trong thời hiện đại, người Ngái vẫn tiếp tục duy trì những phong tục cổ truyền, đồng thời hòa nhập mạnh mẽ vào đời sống kinh tế - xã hội chung của đất nước. Chính sách của Nhà nước Việt Nam dành cho người Ngái về giáo dục, y tế, văn hóa đã góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho cộng đồng này. Tuy số lượng dân cư không lớn và phân bố rải rác trên nhiều địa phương, người Ngái vẫn luôn tự hào về nguồn gốc dân tộc, cội nguồn tổ tiên, tích cực tham gia các hoạt động xã hội, đóng góp cho sự đa dạng và phong phú của bức tranh các dân tộc Việt Nam.