Các khu dự trữ sinh quyển thế giới là những vùng lãnh thổ được UNESCO công nhận nhằm bảo tồn đa dạng sinh học, đồng thời thúc đẩy sự phát triển bền vững về kinh tế-xã hội cho cộng đồng địa phương. Những khu vực này thường bao gồm cả hệ sinh thái tự nhiên và các vùng do con người quản lý, tạo điều kiện cân bằng giữa bảo vệ môi trường và khai thác nguồn lực phục vụ đời sống. Mỗi khu dự trữ sinh quyển đều có ba vùng chức năng: lõi bảo tồn nghiêm ngặt, vùng chuyển tiếp, và vùng đệm, giúp phối hợp hài hòa các hoạt động nghiên cứu khoa học, giáo dục, du lịch sinh thái và phát triển cộng đồng.

Trên thế giới, hiện có hơn 700 khu dự trữ sinh quyển tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ, đại diện cho nhiều kiểu hệ sinh thái đa dạng như rừng nhiệt đới, đồng cỏ, vùng núi, biển và đảo. Các khu nổi bật có thể kể đến như khu dự trữ sinh quyển Sông Amazon ở Nam Mỹ, đảo Galápagos của Ecuador, và Công viên quốc gia Yellowstone ở Hoa Kỳ. Việc thiết lập các khu dự trữ sinh quyển giúp bảo tồn các loài động thực vật quý hiếm, bảo vệ nguồn nước, đất và thúc đẩy mối quan hệ thân thiện giữa con người với thiên nhiên. Đồng thời, đây cũng là nơi khuyến khích các nghiên cứu khoa học và thử nghiệm các mô hình quản lý tài nguyên hiệu quả.

Việt Nam cũng đã được UNESCO công nhận một số khu dự trữ sinh quyển như Cát Bà, Cần Giờ, Đồng Nai và Tây Nghệ An. Sự ra đời của những khu dự trữ này không chỉ mang ý nghĩa toàn cầu về bảo tồn đa dạng sinh học mà còn đóng góp tích cực vào việc nâng cao nhận thức cộng đồng địa phương về bảo vệ môi trường và phát triển du lịch bền vững. Mỗi khu dự trữ sinh quyển là cầu nối giữa nhu cầu phát triển của nhân loại và trách nhiệm bảo tồn các giá trị tự nhiên, góp phần tạo nên những mô hình hài hòa giữa con người và thiên nhiên hiện hữu trên toàn cầu.