Việt Nam nằm ở phía đông của bán đảo Đông Dương, có đường bờ biển dài hơn 3.200 km. Vị trí địa lý này đã ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển kinh tế, xã hội và văn hóa của đất nước. Thứ nhất, vùng ven biển là nơi tập trung nhiều đồng bằng màu mỡ như đồng bằng sông Hồng, đồng bằng sông Cửu Long, tạo điều kiện cho nông nghiệp ngày càng phát triển, đặc biệt là trồng lúa nước. Bên cạnh đó, biển Việt Nam giàu tài nguyên hải sản và khoáng sản, góp phần quan trọng trong việc khai thác, chế biến thủy hải sản, xuất khẩu cũng như cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp.

Ngoài ra, vị trí tiếp giáp với Biển Đông còn giúp Việt Nam thuận lợi trong giao lưu hàng hóa với các nước trong khu vực và trên thế giới. Các cảng biển lớn như Hải Phòng, Đà Nẵng, Sài Gòn là cửa ngõ giao thương quan trọng, thúc đẩy các ngành dịch vụ vận tải biển, du lịch và kinh tế biển phát triển mạnh mẽ. Từ đó, Việt Nam đã thu hút được nhiều nguồn đầu tư nước ngoài, tạo thêm việc làm và nâng cao đời sống nhân dân. Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi, vị trí địa lý cũng khiến Việt Nam chịu ảnh hưởng của nhiều thiên tai như bão, lũ, nước biển dâng, tác động không nhỏ đến đời sống và hoạt động sản xuất của người dân, đòi hỏi chiến lược ứng phó phù hợp từ nhà nước và cộng đồng.