Các hình thức xử lý kỷ luật trong môi trường công sở và cơ quan nhà nước thường bao gồm khiển trách, cảnh cáo, kéo dài thời gian nâng lương và cách chức hoặc buộc thôi việc. Khiển trách là hình thức nhẹ nhất, áp dụng đối với những cá nhân vi phạm nội quy, quy chế nhưng mức độ chưa nghiêm trọng, thường dưới dạng nhắc nhở bằng văn bản hoặc lời nói. Cảnh cáo là hình thức xử lý nặng hơn khiển trách, được áp dụng khi cá nhân tái phạm hoặc vi phạm có tính chất nghiêm trọng hơn, nhằm cảnh báo về hành vi thiếu tuân thủ và yêu cầu sửa chữa. Đối với những trường hợp vi phạm nhiều lần hoặc gây ảnh hưởng lớn đến hoạt động cơ quan, các hình thức như kéo dài thời gian nâng lương, cách chức hoặc buộc thôi việc sẽ được áp dụng, thể hiện sự nghiêm khắc của tổ chức trong việc giữ gìn kỷ luật lao động.

Ngoài ra, các quy định về xử lý kỷ luật còn nhằm mục đích răn đe, giáo dục và ngăn ngừa các hành vi vi phạm tiếp theo trong tập thể. Việc lựa chọn hình thức kỷ luật phụ thuộc vào mức độ vi phạm, hậu quả gây ra, ý thức sửa chữa của người vi phạm, đồng thời tuân thủ đầy đủ các quy trình, thủ tục pháp lý để đảm bảo tính công bằng và minh bạch. Quyết định xử lý kỷ luật thường được xem xét kỹ lưỡng, lấy ý kiến tập thể và có thể thông qua hội đồng kỷ luật, nhằm đánh giá khách quan hành vi cũng như tạo môi trường làm việc tích cực, chấn chỉnh tư cách, thái độ của nhân viên và cán bộ trong tổ chức.

Việc áp dụng hình thức xử lý kỷ luật phải dựa trên các nguyên tắc đảm bảo quyền lợi của người lao động, tránh việc xử lý cảm tính cá nhân hoặc vì lợi ích nhóm. Ngoài mục đích trừng phạt, xử lý kỷ luật còn chú trọng đến việc cải thiện tác phong, thái độ, trách nhiệm của người vi phạm, góp phần nâng cao hiệu quả làm việc và xây dựng văn hóa tổ chức ngày càng lành mạnh. Khi được thực hiện đúng quy trình, các hình thức xử lý kỷ luật không chỉ xử lý trường hợp cụ thể mà còn nâng cao ý thức tuân thủ, phòng ngừa và hạn chế nguy cơ phát sinh các sai phạm tương tự trong tương lai.