Chử Đồng Tử là một trong tứ bất tử của truyền thuyết dân gian Việt Nam, gắn liền với hình tượng về tinh thần nhân ái, giúp dân cứu nước và sự giao hòa giữa trời đất. Theo tích truyện, Chử Đồng Tử vốn là con trai của một người nghèo ven sông Hồng, từ nhỏ sống thiếu thốn, chỉ có một chiếc khố cha truyền lại. Khi cha mất, anh cũng không đủ tiền mua vải, nên mỗi lần đi đánh cá về phải đợi trời tối mới lên bờ. Một ngày nọ, công chúa Tiên Dung - con gái vua Hùng - đi thuyền dạo trên sông, vào đúng nơi Đồng Tử đang tắm để tránh người qua lại. Nhận thấy cảnh nghèo khổ của anh, Tiên Dung đã động lòng thương và quyết định kết duyên với Chử Đồng Tử ngay bên bờ nước.

Sau khi trở thành vợ chồng, họ cùng nhau hành nghề buôn bán khắp nơi, sống giản dị nhưng rất nhân hậu, nhiều lần giúp đỡ người nghèo khó. Những câu chuyện kể rằng Chử Đồng Tử từng gặp vị đạo sĩ Phật Quang, học được phép lạ, tạo ra cây gậy và chiếc nón thần kỳ giúp người, dạy dân trồng trọt, chữa bệnh, phát triển đời sống. Sự tích này thể hiện khát vọng vươn lên, lòng bao dung, tinh thần đổi mới và sáng tạo của người Việt xưa. Trải qua nhiều biến cố và gian truân, cặp vợ chồng luôn đồng cam cộng khổ, xứng đáng với tình cảm yêu mến và sự tôn kính của nhân dân.

Từ tích truyện, tục thờ Chử Đồng Tử - Tiên Dung trở thành nét văn hóa đặc sắc ở nhiều vùng như Đa Hòa, Dạ Trạch (Hưng Yên). Người dân tin rằng hai vị thần này phù hộ cho mùa màng bội thu, cuộc sống an lành, hạnh phúc. Sự tích Chử Đồng Tử không chỉ kể về mối tình vượt mọi lễ giáo mà còn gửi gắm bài học về lòng nhân hậu, sự sẻ chia và ý chí vượt lên hoàn cảnh, trở thành biểu tượng đẹp trong kho tàng di sản tâm linh Việt Nam.